Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Τρίτη, 22 Αυγούστου 2017

Για τον φίλο Δημήτρη και για τις μεθοδολογίες των (υπερ)"πατριωτών"



Σχολίασα στον φίλο Δημήτρη [Δ`~.] αλλά θέλω να τα πω και από δω, για να μην νομίζουν μερικοί πως μπορούν μια ζωή να ζούνε σε αυτό το ελλαδικό αίσχος με την δουλειά και τον μόχθο πόνο των άλλων χωρίς να τους "ενοχλεί" κανείς.
Διάβασα μια ανάλυση στο καραμπελιάδικο, για τον "διαμελισμό" της χώρας σε σφαίρες επιρροής μεταξύ διαφόρων "γεωπολιτικών" δυνάμεων.
Ο Δημήτρης τα λέει αυτά, όχι με έναν χυδαίο λαϊκίστικο δημαγωγικό εθνικιστικό τρόπο (όπως οι καραμπελιάδες), εδώ και χρόνια, το γνωρίζουν αυτό όσοι τον διαβάζουν, τον παρακολουθούν και τον σέβονται, ακόμα κι αν διαφωνούν μαζί του σε μερικά ζητήματα σε σημείο παρεξηγήσεως (όπως εγώ ας πούμε).
Είναι ντροπή "άσημοι" και εργατικοί δημιουργικοί άνθρωποι με τόση πνευματική δύναμη, ακόμα κι αν τους κρίνουμε ιδεολογικά ή αξιακά όπως θέλουμε, να γίνονται αντικείμενο φρικαλέας και εκχυδαϊσμένης οικειοποίησης και να μην γίνεται ούτε μια αναφορά στο πρόσωπό τους, επειδή δεν ανήκουν σε κανένα από τα μικροκυκλώματα και τις μικροφατρίες εκείνες που λυμαίνονται την θεωρητική και ιδεολογική συζήτηση, οι οποίες μάλιστα επισημαίνουν κατά καιρούς υποκριτικά την μεθοδολογία που και οι ίδιες ακολουθούν (στους άλλους!).
Ντροπή τους και ξεφτίλα.
Από την άλλη Δημήτρη μου, για να του πω και γω την κακιούλα μου, έτσι είναι ο "πατριωτικός δημοκρατικός" χώρος, αυτός είναι, όχι ότι εσύ έχεις καμία σχέση, αλλά να, είναι που μερικές φορές τα έχουμε παραπεί για τους "διεθνιστές" οικουμενιστές.





Ιωάννης Τζανάκος 

ειρήνη αγάπη ελευθερία



                   Φωτογραφία 





                  Φωτογραφία



Lorestan Music - ساز سحری هنرمندان علیپور

Lorestan Music - توچی بهاری - رهام خورشیدوند

Darde Zamuneh (μη περσικό Ιράν)

Fariba Hedayati Koja shod ahd o peymani αριστούργημα

Fazel Jamshidi Che Shavad Gar Fekani Bar Mane Meskin Negahi

Fazel Jamshidi Shoor e Eshgh αριστούργημα

Elijah J M | ايليا ج مغناير The biggest battle to remove Assad is under way from the refugee angle



The battle of Deir al-Zour: who will get there first?
Published here:   via

By Elijah J. Magnier: @ejmalrai

The US and their regional and western allies who were heavily involved in fuelling the war in Syria have lost the battle to change the regime by military means. Nevertheless their attempts are not over: on the contrary, they are preparing for the biggest battle of all- to remove Syrian President Bashar al-Assad through the ballot and more specifically by using the votes of millions of refugees spread outside the country and away from the control of central government in Damascus.
According to the United Nations, there are around 6 million internally displaced refugees and 5.1 millions outside Syria (mainly in Turkey, Lebanon, Jordan and Iraq), plus around 1 million in Europe.
Nations hosting Syrian receive constant recommendations to keep these refugees where they are and prevent them from returning to Syria, and particularly to the areas liberated by the Syrian Army. Countries like Lebanon received serious warning that the return of Syrian refugees is a “red line” and cannot happen at any cost (apparently because “their role hasn’t come yet”.)
The recommendations for the return of Syrian refugees were set under three conditions: they should return voluntarily, in a safe environment and without national threat at home.
How can these three conditions be met? Firstly, no refugee would willingly return home when substantial financial help is offered in the host country (which represents a fortune in comparison to what they can earn back home). Secondly, the war in Syria hasn’t ended yet, making a safe return for all refugees impossible. Thirdly, most refugees outside Syria are considered hostile by the government in Damascus, therefore they fear for their return despite the ongoing reconciliation program established by Damascus in the last few years, calling for all anti-government elements to return home safely.
The international community is preparing for the forthcoming early presidential election in Syria, with international supervision requested through the United Nations in and particularly outside of Syria where millions of refugees are a way to show that Assad is not supported by millions of Syrians. Damascus, on the other hand, is aware of these preparations and will reject any hint of violation of its sovereignty. The Syrian government is wary of previously established experience in election manipulation and corruption in neighbouring Lebanon, when Saudi Arabia invested two billion dollars to gain a few extra seats at the Lebanese parliament for its proxy “the Future Movement” led by the current dual national Prime Minister Saad Hariri. Damascus will therefore certainly not give way in the ballot what is has won after more than six years of war, particularly since the countries of the region have already lost their investment of hundreds of billions of dollars in weapons and finance to bring about change in the Syrian regime.

The battle of Deir al-Zour:
On the other hand, the race towards the northern-eastern city of Deir al-Zour between Russia and the United States and their respective allies on the ground in Syria is now clearly under way.
High ranking sources in Syria believe that whenever the forces of the two superpower countries meet on one common territory, there is always a compromise: the US and Russia take into consideration each other’s mutual benefit and rather compromise instead of clashing, like the deal in south Syria that was concluded to the dislike of respective allies. But Deir al-Zour is a special case for the following reasons:
1.Oil and gas were discovered in 1930 during the French mandate and are the most important components of the Syrian economy with oil reserves of 2.5 thousand million barrels and a total production of 400.000 barrels per day (b/d) (prior 2011). When ISIS occupied a big part of the country, it has controlled 80% of the fields with a production of around 65.000 b/d while Damascus controlled 8% with 10.000 b/d and the YPG Kurds 12% with 25.000 b/d (with 1322 oil wells – most of these not working today – connected to Homs refinery and 25 gas wells). Syria exported part of its oil production accounting for 30% ($4.5billion) of its general revenues even though many oil and gas fields are not yet exploited.
Syria’s main oil production comes from eastern Deir al-Zour province and al-Badiya. In Deir al-Zour alone, the most important oil field in the Euphrates is the Omar field, 45 km southeast of Deir al-Zour, discovered in 1987, and producing 80.000 b/d (declining in several stages due to mismanagement over the years). Other oil fields in the same region, Tayyem, Ward, Maleh, Qahar, al-Qarrata, Derro, Sijan, Azraq, Tanak and Jafar (alone producing 60.000 b/d), all these were under ISIS control with reduced oil production (due to the condition of existing and primitive equipment and refineries) of around 40000-42000 b/d from Deir al-Zour only.
2.Since Deir al-Zour was surrounded, the Syrian Army, the National Defence forces and Hezbollah are present in the city and defending it against ISIS attacks.
Therefore the race towards Deir Al-Zour is to Russia and its allies’ advantage because it has human resources and troops, advancing from three fronts towards the surrounded city and is a few dozen kilometres away from its airport where ISIS is based, while the US forces are lacking sufficient proxies on the ground and human power to expand their control towards Deir al-Zour and its oil fields (the primary target because it is a race for oil rather than territory). The Kurds (fighting under US command and guidance) see no reason to invest casualties in a city already occupied by the Syrian Army and its allies, having no Kurdish majority in it, and forced later to deliver it to Damascus and to the Arab tribes controlling the region.
The US occupation of the north-eastern Syria can’t last for long after expelling ISIS from the area for lack of legal excuses. The US State Department said its forces wouldn’t stay in the country after defeating ISIS. Nevertheless, all terrorism and counter terrorism researchers agree that terrorism can’t be defeated but only contained, (and its finances dried up,) and it will always keep cells capable of hitting anywhere in the world as long as it can recruit or find followers ready to join terrorist groups- those reasons are not lacking.
Meanwhile, the Syrian Army and its allies, supported by the Russian Air Force, are advancing towards Deir al-Zour where the last ISIS stronghold began, down to al-Mayadeen to reach albu-Kamal, and also towards al-Qaem, the Syrian-Iraqi borders. ISIS forces under pressure from Iraq and Syria are gathering in the area, where it will offer its last battle on the Euphrates. The last battle will (inevitably) be coordinated between Damascus, Baghdad and Iran, Russia and the US to prevent ISIS from crossing the borders on one side or the other when hunted down, when it will be deprived of the last piece of territory on both sides of the border (expected in the Summer 2018). ISIS is gradually losing all territory and with it, its strategy to form a “state”. It is also losing all the regional support it enjoyed in 2014 and 2015, and, above all, the society that held it and protected it is giving up on ISIS, following the bad governance and bloody rule inflicted on the population.
The fall of Saddam Hussein and the occupation of Iraq in 2003 gave great support to ISIS (called at the start Ansar al-Islam, then Al-Qaida in Iraq and other names later). Many Sunni in Iraq and Syria followed on with this extremist takfiri and Wahabi-originated ideology. Nevertheless, the study of this phenomenon will continue for years to come, in order to understand its popularity, its success and the reasons behind its failure and collapse.
Wars in the Middle East are coming to an end and is exhaling its last breath this year and part of the following year. However, throughout the years of war, it gave birth to many terrorist groups that are gradually melting today within the society or going underground to continue their useless armed struggle with a total absence of any strategic objective that could ever be reached “one day”. Middle Eastern people are not used to sitting around a table, accepting one another’s differences without conspiring one against another, and without using the power of finance to support wars, kill their own people, destroy their belongings and even physically displace the next generation, itself raised to hold and even relive the memory of war and destruction. But the superpowers will remain in control of territories, above the ground, looking after their own interest in the Middle East and ruling most of the population that is still apparently immature to rule itself and solve its own problems among themselves.

تصنیف ترانه - گروه خزان با صدای مجتبی عسگری (Khazan Ensemble - Taraneh) αριστούργημα

تصنیف «تویی تنها که می‌خوانی» با تقدیم به «استاد محمدرضا شجریان» با صدای...αριστούργημα

تصنیف مست شب رو از آلبوم خروش با صدای مجتبی عسگری (Mojtaba Asgari)

ارغوان - مجتبی عسگری (Mojtaba Asgari - Arghavan)

Η Μαύρη Βίβλος του Καπιταλισμού (σκαναρισμένο) | Ταξικές Μηχανές

Η Μαύρη Βίβλος του Καπιταλισμού (σκαναρισμένο) | Ταξικές Μηχανές





Αναρτώ αυτό το παλιό βιβλίο, για τους εξής λόγους
1. Το κυρίαρχο σύστημα εξουσίας ασχολείται σήμερα μόνο με τα ''εγκλήματα του κομμουνισμού'', και όχι με τα εγκλήματα του καπιταλισμού. Αυτό συμβαίνει, γιατί πολύ απλά σήμερα επικρατεί ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, και το πολιτικό του προσωπικό, οι διανοούμενοι, τα ΜΜΕ, προσπαθούν να πετύχουν την άφεση των καπιταλιστικών αμαρτιών (και αμαρτιών τους), όπως και την απόλυτη, προκαταβολική δαιμονοποίηση οποιασδήποτε εναλλακτικής πρότασης οργάνωσης της κοινωνικής ζωής. 
Επειδή όμως Σοβιετική Ένωση δεν υπάρχει πια, αξίζει να ιεραρχήσουμε ψηλότερα την ανάδειξη των εγκλημάτων του υπαρκτού καπιταλισμού. 
Η ''Μαύρη Βίβλος του Καπιταλισμού'' είναι μια καλή αρχή, έχει δεχθεί φυσικά κριτικές, για αυτό και το συγκεκριμένο εγχείρημα δεν τελειώνει εδώ. 

2. Σκοπός μου δεν είναι να δικαιολογήσω κάθε απόφαση και πράξη του ''υπαρκτού σοσιαλισμού'' της ΕΣΣΔ και των άλλων συστημάτων του ανατολικού μπλοκ. 
Πρώτα απ'όλα, σύμφωνα με τη μαρξιστική θεωρία δεν μιλάμε για ''κομμουνιστικά καθεστώτα'', αλλά για καθεστώτα που αξιώναν ότι ήταν σοσιαλιστικά, δηλαδή μεταβατικά προς τον κομμουνισμό, καθεστώτα που προέκυψαν από αγροτοεργατικές, σοσιαλιστικού προσανατολισμού επαναστάσεις.  
Για τον υποφαινόμενο, τα καθεστώτα αυτά ήταν κυριαρχικά και εκμεταλλευτικά, αλλά όχι καπιταλιστικά καθεστώτα. Εγκαθίδρυσαν έναν κρατικο-σοσιαλιστικό τρόπο παραγωγής, που δεν είχαν περιγράψει οι Μάρξ-Ένγκελς, ο οποίος λειτουργεί εσωτερικά με νόμους διαφορετικούς από τους καπιταλιστικούς, μολονότι υπάγεται στην παγκόσμια καπιταλιστική αγορά και άρα μετατρέπεται, στον διεθνή ανταγωνισμό με άλλα καπιταλιστικά καθεστώτα, σε συμμετρικό και ''ισόμορφο'' κοινωνικό σχηματισμό. 
Ο ιδιόμορφος μηχανισμός εκμετάλλευσης στην ΕΣΣΔ έχει κρατικό, φορολογικό χαρακτήρα, η εργασία δεν είναι εμπόρευμα αλλά ένα είδος υποχρεωτικού ''φόρου σε είδος'' και αποτιμητέα σε κρατικά ελεγχόμενο (και όχι εμποροκρατικό) χρήμα. 
Η ''γραφειοκρατία'' δεν είναι τάξη αλλά κοινωνικό στρώμα-κάστα, καθώς δεν έχει ιδιωτική ιδιοκτησία αλλά βρίσκεται σε ειδική, νομοκατεστημένη σχέση με τον κρατικό μηχανισμό που ιδιοποιείται το παραγωγικό πλεόνασμα της εργασιακής δύναμης. 
Η ''γραφειοκρατία'' έχει ιεραρχικές διαβαθμίσεις, και τα ανώτερά της κλιμάκα ιδιοποιούνται υπερεργασία στο βαθμό που σχεδιάζουν την οικονομία κατανέμοντας στον εαυτό τους μερίδιο μεγαλύτερο από το αναγκαίο για την αναπαραγωγή της διοικητικής, εργασιακής τους δύναμης. 
Ο υπολογισμός αυτού του ''ποσού'' εκμετάλλευσης είναι δυσχερής, αλλά θα μπορούσε να προσεγγιστεί μέσα από τη διανομή ''αγαθών πολυτελείας'' στη γραφειοκρατική ανώτερη κάστα, από τον ίδιο της τον εαυτό. 
Η ταξική πάλη στην ΕΣΣΔ παίρνει λοιπόν τη μορφή πάλης με επίκεντρο τον κρατικό-φορολογικό-εκμεταλλευτικό μηχανισμό, που έχει την ιδιοκτησία των βασικων μέσων παραγωγής, και την διανομή των αγαθών όπως αυτή καταγράφεται τυπικά, στον κρατικό προυπολογισμό, και άτυπα, σε παρακρατικές και παρα-οικονομικές δραστηριότητες. Για 10 θέσεις σχετικά με τη δομή σοβιετικού τύπου βλ. https://bestimmung.blogspot.gr/2014/07/10.html

3. Ωστόσο, θεωρώ τον ''κρατικο-σοσιαλιστικό'' τρόπο παραγωγής ένα κυριαρχικό-εκμεταλλευτικό σύστημα κοινωνικά ανώτερο από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, στο επίπεδο βασικών αγαθών που παρείχε, στο δομικά μικρότερο ποσοστό εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, όπως αυτό καταγραφόταν στις εισοδηματικές ανισότητες (για τις οποίες υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία) κ.α. 
Άρα, οι πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις έφεραν τεράστια κοινωνική πρόοδο σε κάθε χώρα που συνέβησαν, αλλά δεν κατάφεραν μια δεύτερη ''επανάσταση μέσα στην επανάσταση'' και παγιώθηκαν σε ένα νέο σύστημα κυριαρχίας-εκμετάλλευσης. 
Η όλη αυτή διαδικασία έδειξε μια νέα ιστορική δυνατότητα απελευθέρωσης, αλλά και μια νέα κοινωνική πραγματικότητα παραγωγής, κυριαρχίας, και εκμετάλλευσης. Ακριβώς όμως επειδή μιλάμε για ένα νέο σύστημα κυριαρχίας-εκμετάλλευσης, εγκλήματα έγιναν, ειδικά από τη σταλινική περίοδο και έπειτα, τα οποία δεν μπορούν να αιτιολογηθούν απλώς από τις ιστορικές συνθήκες, ούτε να δικαιολογηθούν. Η ποιότητα και η έκταση αυτών των εγκλημάτων πρέπει να αξιολογηθούν με προσεκτικό τρόπο. 
Η ΕΣΣΔ δεν ζει πια, οπότε και το πάντα έωλο επιχείρημα της ''τακτικής συγκάλυψης'' εγκληματικών πράξεων, από όπου και αν αυτές προήλθαν, πλέον καταρρέει. 
Μια πολιτική της αλήθειας οφείλει να καταδείξει, από μόνη της, ότι κύριος εχθρός σήμερα της εκμεταλλευόμενης ανθρωπότητας είναι ο καπιταλισμός, και αυτή η πολιτική της αλήθειας δεν χρειάζεται να ενισχυθεί από ιδεοληπτικά ψέματα και ωραιοποιήσεις του επαναστατικού παρελθόντος. 

4. Η ΕΣΣΔ έπεσε γιατί δεν κατάφερε να κερδίσει τον καπιταλισμό στη κούρσα ανάπτυξης και τριτογενοποίησης της παραγωγής και της κατανάλωσης, σε συνδυασμό με την απώλεια εργατικού-κοινωνικού ελέγχου και την παθητικοποίηση των σοβιετικών πολιτών/εργαζομένων. Το αποτέλεσμα ήταν ο καπιταλισμός, μετά το 1970, να φαντάζει όλο και πιο ελκυστικός (παρά την επίθεση στα εργατικά εισοδήματα, που του έδωσε όμως νέα ώθηση μετά την ύφεση εκείνης της δεκαετίας) στους πολίτες των κρατικο-σοσιαλιστικων καθεστώτων, ειδικά στον τομέα των καταναλωτικών αγαθών και της ''δημοκρατίας''. 
Ωστόσο, χωρίς πραξικοπηματικές διαδικασίες, σε σημαντικό βαθμό όχι απλώς εσωτερικές προς τα κρατικοσοσιαλιστικά καθεστώτα αλλά και ενισχυόμενες από τον δυτικό καπιταλισμό, ο κρατικός σοσιαλισμός δεν θα είχε ανατραπεί από τους ίδιους τους πολίτες του. 
Μπορεί οι πολίτες και εργαζόμενοί του να μην έκαναν πολλά για να εμποδίσουν την εσωτερική κατάρρευση (με ανάπτυξη καπιταλιστικών σχέσεων) και εξωτερική ανατροπή του από τον καπιταλισμό, αλλά, επίσης, δεν έκαναν τίποτα, γιατί δεν το θέλησαν ή δεν το θέλησαν αρκετά, για να ανατρέψουν τον κρατικό σοσιαλισμό και να επιβάλλουν τον καπιταλισμό. 
Η επιβολή του δυτικότροπου καπιταλισμού στις χώρες τους ήρθε χωρίς τη σύμφωνη ενεργητική υποστήριξη και δράση τους, παρά μόνο με την παθητική ανοχή τους. 

Κυριακή, 20 Αυγούστου 2017

eastmediterranean / Οι άλλοι Κούρδοι 2: Γιαζιντίτες



eastmediterranean / Οι άλλοι Κούρδοι 2: Γιαζιντίτες


Μέσα από τον πόλεμο στη Συρία και το Ιράκ, πολλοί έμαθαν ίσως για πρώτη φορά την ύπαρξη μιας μικρής θρησκευτικής κοινότητας, με το όνομα «Γιαζίντι» ή «Γεζίντι» – ή πιο ελληνοποιημένα, Γιαζιντίτες. 
Ως συνέπεια του πολέμου, κάποιοι απ’ αυτούς βρέθηκαν πρόσφατα και ως πρόσφυγες στην Ελλάδα.
Αυτό που μάλλον έκανε την διεθνή κοινότητα να ενδιαφερθεί γι’ αυτήν την μικρή και μυστηριώδη θρησκευτική κοινότητα, ήταν η επίθεση του Ισλαμικού Κράτους στο Σιντζάρ το 2014, και οι μαζικές σφαγές και σκλαβοποιήσεις Γιαζιντιτών που τη συνόδευσαν.  
Αφού οι Γιαζιντίτες είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία κουρδόφωνοι, το άρθρο μπορεί να θεωρηθεί και συνέχεια αυτού για τους Ζαζά και Αλεβίτες Κούρδους: περιγράφει μια ακόμα κουρδική ταυτότητα, που αποκλίνει από την τυπική σουνιτική Κουρμαντζί.
Γιαζιντίτες: μια ανθρωπογεωγραφία
Για τον αριθμό των Γιαζιντιτών δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία, και οι υπολογισμοί διαφέρουν πολύ. 
Ο μέσος όρος πάντως κυμαίνεται γύρω στις 500.000-600.000, σε όλο τον κόσμο. 
Αυτό θα σήμαινε ότι περίπου 2-3% όλων των Κούρδων είναι Γιαζιντίτες. 
Στο παρελθόν το ποσοστό τους ήταν πιθανότατα μεγαλύτερο, αλλά μειώθηκε λόγω της πίεσης που είχαν σε διάφορες φάσεις της Ιστορίας να αλλαξοπιστήσουν, είτε προς το Ισλάμ είτε προς τον Χριστιανισμό.
Η γεωγραφική κατανομή των θρησκευτικών κοινοτήτων και τα συριο-ιρακινά σύνορα.
Γεωγραφική κατανομή των θρησκευτικών κοινοτήτων. Οι γιαζιντίτικοι θύλακες απεικονίζονται με καφέ χρώματα: ο πιο μεγάλος είναι το Σιντζάρ στο συριο-ιρακινά σύνορα.
Επίκεντρο της παρουσίας τους είναι το βόρειο Ιράκ. 
Εκεί, βόρεια της Μοσούλης, βρίσκεται εξάλλου και η κοιλάδα Λαλίς: ο ιερός τόπος, όπου οι Γιαζιντίτες συρρέουν για να προσκυνήσουν τον τάφο του Σεΐχη Αντί, της ίσως πιο σημαντικής ιστορικής τους προσωπικότητας (έζησε τον 12ο αιώνα μ.Χ.). 
Η μεγαλύτερη περιοχή με γιαζιντίτικη πλειοψηφία πάντως είναι πιο δυτικά, κοντά στα σύνορα με τη Συρία: το Όρος Σιντζάρ
Έγινε δυστυχώς παγκόσμια γνωστή με την πρόσφατη, ιδιαίτερα άγρια, επίθεση των τζιχαντιστών.
Γιαζιντίτες στον τάφο του Σεΐχη Αντί, στην κοιλάδα Λαλίς. http://www.alamy.com/stock-photo-yazidi-kurds-at-the-tomb-of-sheikh-adi-in-lalish-in-the-foothills-53715227.html
Γιαζιντίτες έξω από τον τάφο του Σεΐχη Αντί.
Πηγή εικόνας

Επίσης, γιαζιντίτικες κοινότητες ζουν σκορπισμένες σε τμήματα της Συρίας και της νοτιονατολικής Τουρκίας, αλλά και βορειότερα, μέχρι τον Καύκασο. 
Με την μετανάστευση απ’ αυτές τις χώρες στις τελευταίες δεκαετίες, ένας σημαντικός αριθμός βρέθηκε και στη δυτική Ευρώπη. 
Στη Γερμανία υπολογίζεται σήμερα ότι ζουν περίπου 60.000 Γιαζιντίτες: αυτό θα αντιστοιχούσε περίπου στο ένα δέκατο του παγκόσμιου πληθυσμού τους.
Η Φελεκνάς Ουτζά (γενν. το 1976 στη Γερμανία) ήταν ευρωβουλευτίνα με το γερμανικό κόμμα DIE LINKE (και τον πρόγονό του PDS) από το 1999 ως το 2009. Το 2015 εκλέχθηκε στην τουρκική Βουλή με το αριστερό φιλο-κουρδικό HDP. http://alchetron.com/Feleknas-Uca-870930-W
Η Φελεκνάς Ουτζά (γενν. το 1976 στη Γερμανία) ήταν ευρωβουλευτίνα με το γερμανικό κόμμα DIE LINKE μέχρι το 2009. Το 2015 εκλέχθηκε στην τουρκική Βουλή με το αριστερό φιλο-κουρδικό HDP.
Πηγή εικόνας

Λατρεία του Αγγέλου ή του Διαβόλου;
Πολλοί θεωρούν τον Γιαζιντισμό ως ακόμα μια μορφή συγκρητισμού: σ’ αυτόν συνυπάρχουν επιρροές από τον μουσουλμανικό σουφισμό μέχρι και στοιχεία από τον ζωροαστρισμό και άλλες αρχαίες ιρανικές θρησκείες. 
Το σίγουρο είναι ότι δέχεται τη βασική αρχή του μονοθεϊσμού. 
Ο Θεός πάντως κατά τη γιαζιντίτικη θεολογία, αφού δημιούργησε τον Κόσμο, τον εμπιστεύτηκε στη φροντίδα μιας επτάδας αγγέλων. Το πιο σημαντικό μέλος αυτής της επτάδας είναι ο άγγελος-παγόνι Μελέκ Ταούς.
Στη λατρεία του Μελέκ Ταούς βασίζεται όμως και μια ιδιαίτερα κακή φήμη για τον Γιαζιντισμό. 
Από κάποιους Μουσουλμάνους και Χριστιανούς θεωρείται εκπεσών άγγελος, άρα διάβολος. 
Οι Γιαζιντίτες κατηγορούνται άρα ότι είναι λάτρεις του Διαβόλου. Η φήμη αυτή παίζει το ρόλο της και στον ιδιαίτερα σκληρό τρόπο με τον οποίο τους αντιμετωπίζουν οι τζιχαντιστές. 
Εννοείται ότι οι Γιαζιντίτες απορρίπτουν τέτοιες κατηγορίες, θεωρώντας τις ιδιαίτερα προσβλητικές.
Απεικόνιση του Μελέκ Ταούς. http://www.cais-soas.com/CAIS/Religions/iranian/yazidis.htm
Απεικόνιση του Μελέκ Ταούς.
Πηγή εικόνας

Μια απόλυτα κλειστή κοινότητα;
Προσωπικά, η πρώτη φορά που άκουσα για την ύπαρξη των Γιαζιντιτών, ήταν όταν ζούσα στη Γερμανία, με αφορμή έναν «φόνο τιμής», λόγω ερωτικής σχέσης μιας Γιαζιντίτισσας με μη Γιαζιντίτη. 
Οι Γιαζιντίτες παρουσιάστηκαν τότε από τον γερμανικό τύπο ως μια κοινότητα ιδιαίτερα αυστηρή ως προς το θέμα της ενδογαμίας – ο γάμος με άτομα εκτός της κοινότητας ήταν το μεγαλύτερο ταμπού, και μπορούσε να οδηγήσει και στο φόνο.
Αν και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τις υπερβολές που συνοδεύουν τέτοια στερεότυπα, το σίγουρο είναι ότι η ενδογαμία είναι κεντρικό χαρακτηριστικό των Γιαζιντιτών, και είναι μάλλον αδύνατο για κάποιον να παραμείνει μέλος της κοινότητας αν παντρευτεί εκτός της. 
Ακόμα κι αν ο επίδοξος μη Γιαζιντίτης γαμπρός (ή νύφη) ήταν πρόθυμος να προσχωρήσει στον Γιαζιντισμό για να γίνει ο γάμος, αυτό δεν θα ήταν δυνατό: Γιαζιντίτης δεν γίνεσαι, γεννιέσαι. 
Προσηλυτισμός δεν προβλέπεται, σε αντίθεση με τον Χριστιανισμό ή το Ισλάμ. 
Η υποχρεωτική ενδογαμία επεκτείνεται ακόμα και στις εσωτερικές γιαζιντιτικές κάστες: οι ομάδες που αναλαμβάνουν ηγετικό θρησκευτικό ρόλο (σεϊχηδες, πιρκαουάλ) οφείλουν να παντρεύονται εντός της κάστας τους και όχι με μέλη του απλού λαού (τους μουρίντ). 
Η ενδογαμία είναι μέρος μιας μάλλον γενικότερης πρακτικής να αποφεύγονται οι επαφές εκτός της κοινότητας, ώστε να διατηρείται η συνοχή της. Αυτό λέγεται ότι έχει παίξει το ρόλο του και στην αρνητική στάση των Γιαζιντιτών απέναντι σε σύγχρονους θεσμούς, οι οποίοι τους έφερναν αναγκαστικά σε επαφή με άλλους, π.χ. τη στρατιωτική θητεία ή την κρατική παιδεία.
Πάντως, θα ήταν μάλλον λάθος να θεωρήσουμε ότι δεν υπήρχαν καθόλου σχέσεις με μη Γιαζιντίτες γείτονες. 
Κάτι τέτοιο θα ήταν έτσι κι αλλιώς πρακτικά αδύνατο, και οι κοινότητες μπορεί να έδειχναν τελικά μεγαλύτερη ανεκτικότητα η μια στην άλλη, απ’ ό,τι θα περίμενε κάποιος από την πολιτική των ηγεσιών τους. 
Στο θέμα π.χ. της περιτομής (την οποία εφαρμόζουν και οι Γιαζιντίτες) φαίνεται ότι υπάρχει η συνήθεια αυτή να τελείται από μη Γιαζιντίτες γνωστούς, κάτι που δημιουργεί παραδοσιακά διαρκείς δεσμούς ανάμεσα σε οικογένειες και χρήσιμες διασυνδέσεις εκτός της κοινότητας.
Η σχέση με το κουρδικό εθνικό κίνημα
Όπως είπαμε, οι Γιαζιντίτες μιλούν στη συντριπτική τους πλειοψηφία κουρδικά (με εξαίρεση δύο αραβόφωνες μικρές πόλεις στο Ιράκ), και συγκεκριμένα Κουρμαντζί. 
Οι Κούρδοι εθνικιστές τους βλέπουν φυσικά ως μέρος του έθνους τους, με μερικούς απ’ αυτούς να θεωρούν μάλιστα τον Γιαζιντισμό ως την πιο «γνήσια» κουρδική θρησκεία. 
Τόσο το ΡΚΚ όσο και η αυτόνομη κουρδική διοίκηση στο Βόρειο Ιράκ προσπαθούν να τους εντάξουν στις δομές τους – και τους μπλέκουν έτσι και στους μεταξύ τους ανταγωνισμούς.
Γιαζιντίτες που υπηρετούν στην Πεσμεργκά, το στρατό της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στο Βόρειο Ιράκ. Πηγή: Wolfgang Taucher, Mathias Vogl, Peter Webinger (eds.) (2015).
Γιαζιντίτες που υπηρετούν στην Πεσμεργκά, το στρατό της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στο Βόρειο Ιράκ.
Πηγή: Wolfgang Taucher, Mathias Vogl, Peter Webinger (eds.) (2015).
Γιαζίντι μαχήτρια μαζί με την οικογένειά της, με την εικόνα του Οτζαλάν να φαίνεται πίσω. Το ΡΚΚ και οι συγγενικές του ομάδες έπαιξαν σημαντικό ρόλο ιδιαίτερα στη στρατιωτική οργάνωση των Γιαζίντι γυναικών - κάτι που έχει μια βαρύτητα, όταν αυτές κινδυνεύουν να καταλήξουν ως παλλακίδες μαχητών του Ισλαμικού Κράτους, όπως ήδη έγινε με πολλές. https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/11/women-taking-on-isis-iraq-yazidi-female-fighters
Γιαζίντι 16χρονη μαχήτρια με την οικογένειά της, (η εικόνα του Οτζαλάν πάνω δεξιά). Το ΡΚΚ και οι συγγενικές του ομάδες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη στρατιωτική οργάνωση των Γιαζιντιτίσσων, σε μια εποχή που αυτές κινδυνεύουν να καταλήξουν ως ερωτικές σκλάβες των τζιχαντιστών.
Πηγή εικόνας

Είναι πιθανόν η κουρδική εθνική ιδέα να ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στους Γιαζιντίτες, τώρα που η απειλή που νιώθουν από τον σουνιτικό ισλαμισμό όλο και δυναμώνει. 
Είναι λογικό πολλοί απ’ αυτούς να στρέφονται στη μόνη δύναμη που τους δέχεται ως μέλη του έθνους και είναι έτοιμη να τους υπερασπιστεί – κάτι που φάνηκε και κατά τις τελευταίες επιθέσεις των τζιχαντιστών στο Σιντζάρ.
Η ανταγωνιστική (;) ιδέα μιας ιδιαίτερης εθνικής γιαζιντικής ταυτότητας παραμένει όμως κι αυτή ισχυρή, σε μια κοινότητα έτσι κι αλλιώς παραδοσιακά κλειστή. 
Εξάλλου, οι γιαζιντίτικες στρατιωτικές ομάδες μπορεί να συνεργάζονται ή και να εντάσσονται στις ευρύτερες κουρδικές δυνάμεις, αλλά μπορεί και να έρθουν σε αντιπαράθεση μαζί τους: όπως έδειξαν π.χ. οι πρόσφατες μικροσυγκρούσεις ανάμεσα σε γιαζιντίτικα σώματα και Μουσουλμάνους Κούρδους Πεσμεργκά, μετά την απελευθέρωση του Σιντζάρ. 
Δεν λείπουν και φωνές περί μιας ειδικής αυτονομίας στις γιαζιντιτικές περιοχές.

Οι Γιαζιντίτες είναι ένα ακόμα παράδειγμα της εντυπωσιακής θρησκευτικής ποικιλίας στην Εγγύς Ανατολή. 
Και αυτή η ποικιλία είναι μάλλον πιο μεγάλη ανάμεσα στους Κούρδους, παρά σε οποιονδήποτε άλλο λαό της περιοχής. 
Ίσως γι’ αυτήν την κουρδική ιδιαιτερότητα να παίζει ρόλο και το ότι ζουν κυρίως σε απόμακρες περιοχές, όπου οι διαδικασίες ομογενοποίησης δεν ήταν τόσο αισθητές.
Δυστυχώς όμως, οι προοπτικές επιβίωσης των Γιαζιντιτών μάλλον δεν είναι και οι καλύτερες. 
Η γενική αποσταθεροποίηση της περιοχής, αλλά ιδιαίτερα η άνοδος του ακραίου σουνιτικού ισλαμισμού, απειλεί την ίδια την ύπαρξη της κοινότητας. 
Θεωρούμενοι ως πολυθεϊστές, ειδωλολάτρες ή ακόμα και λάτρεις του Διαβόλου, στα μάτια των φανατικών ισλαμιστών δεν δικαιούνται  καν την προστασία που έχουν οι «θρησκείες του βιβλίου» (Χριστιανισμός, Εβραϊσμός). 
Ο φόβος γενοκτονίας σίγουρα δεν είναι αβάσιμος. 
Τα γεγονότα του 2014 ήταν μεν η χειρότερη έκρηξη βίας που έζησαν οι Γιαζιντίτες τα τελευταία χρόνια, αλλά όχι και η πρώτη: επιθέσεις με θύματα Γιαζιντίτες υπήρξαν πολλές από τον πόλεμο του Ιράκ (2003) και μετά.
Για πολλούς Γιαζιντίτες, η φυγή προς την Ευρώπη μοιάζει να είναι η μόνη εγγύηση ασφάλειας. 
Από την άλλη όμως, το περιβάλλον μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας μάλλον δεν ευνοεί τη διατήρηση του κλειστού χαρακτήρα της κοινότητας, που ήταν τόσο σημαντικός για την επιβίωση της ιστορικά. 
Όπως και με τόσες άλλες εθνο-θρησκευτικές κοινότητες, η παγκοσμιοποίηση βάζει τους Γιαζιντίτες μπροστά σε δύσκολα διλήμματα. 
Το μέλλον θα δείξει αν θα καταφέρουν να δώσουν τις σωστές απαντήσεις.

Πηγές:

eastmediterranean / Πράσινο Κίνημα του Ιράν: 6 χρόνια μετά



eastmediterranean / Πράσινο Κίνημα του Ιράν: 6 χρόνια μετά

Το Ιράν δεν ήταν μια από τις χώρες που προσέξαμε πολύ κατά το πρόσφατο παγκόσμιο κύμα εξεγέρσεων, το οποίο ξεκίνησε με την Αραβική Άνοιξη το 2011. 
Την κορύφωση της δικής της εξέγερσης η ιρανική νεολαία την είχε ήδη ζήσει δύο χρόνια νωρίτερα, το 2009.
Ιράν: Θεοκρατία και Δημοκρατία
Για να κατανοήσουμε τα γεγονότα του 2009, όπως κι αυτά που ακολούθησαν, πρέπει να έχουμε υπόψη το ιδιαίτερο πολιτικό σύστημα του Ιράν, αποτέλεσμα της επίσης πολύ ιδιαίτερης Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
Το ιρανικό καθεστώς παρουσιάζεται συχνά ως δικτατορικό, κάτι ανάλογο με τη Χούντα στα δικά μας. 
Χωρίς να είναι εντελώς λάθος, αυτή η οπτική γωνία μας εμποδίζει ίσως να καταλάβουμε την πραγματική κατάσταση. 
Η Ισλαμική Επανάσταση ήταν ένα κίνημα με δημοκρατικά αιτήματα και με γνήσια λαϊκή στήριξη, απέναντι στο απολυταρχικό, ξενοκίνητο (και κοσμικό) καθεστώς του Σάχη. Το νέο καθεστώς, που δημιούργησε ο Αγιατολάχ Χομεϊνί, δεν έβλεπε τον εαυτό του μόνο ως ισλαμικό-θεοκρατικό, αλλά και ως δημοκρατικό.
Η σημερινή Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν είναι φυσικά μια τυπική δημοκρατία, με βάση το δυτικο-ευρωπαϊκό μοντέλο. 
Για οπαδούς κοσμικών ιδεολογιών δεν υπάρχει χώρος. 
Οι υποψήφιοι στις εκλογές πρέπει να εγκριθούν από το Συμβούλιο Φυλάκων του Συντάγματος – αυτό πάλι ελέγχεται από τον θρησκευτικό Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ
Είναι δηλαδή ουσιαστικά αδύνατο για κάποιον να συμμετάσχει στην πολιτική, χωρίς την έγκριση της θρησκευτικής ηγεσίας και κυρίως του Χαμενεΐ.
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, διάδοχος του Χομεϊνί, είναι εδώ και 27 χρόνια Ανώτατος Ηγέτης και άρα και το πιο ισχυρό πρόσωπο στο Ιράν. http://www.washingtontimes.com/news/2016/jan/19/khamenei-irans-supreme-leader-warns-against-us-dec/
Ο Αλί Χαμενεΐ, διάδοχος του Χομεϊνί, είναι εδώ και 27 χρόνια Ανώτατος Ηγέτης και άρα και το πιο ισχυρό πρόσωπο στο Ιράν. Πηγή εικόνας

Παρ’ όλα αυτά, δημοκρατικές εκλογικές αναμετρήσεις υπάρχουν, και δεν είναι απλά τυπικές με προκαθορισμένο αποτέλεσμα, όπως είναι σε πολλές γειτονικές χώρες. 
Οι εκλογές στο Ιράν εκφράζουν τα συγκρουόμενα συμφέροντα και απόψεις στους κόλπους τόσο της ισλαμιστικής ελίτ, όσο και γενικά της ιρανικής κοινωνίας. 
Ο ιρανικός λαός βλέπει ότι υπάρχουν κάποιες δυνατότητες αλλαγής μέσα από τις εκλογές: η συμμετοχή π.χ. στις τελευταίες προεδρικές ήταν σαφώς μεγαλύτερη απ’ αυτήν στις τελευταίες ελληνικές βουλευτικές (73% έναντι 57%). Αν έπρεπε άρα να κάνουμε μια παρομοίωση με τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία, αυτή μάλλον δεν θα έπρεπε να είναι με τη Χούντα, αλλά ίσως με την περίοδο του 1949-1967, όπου οι δημοκρατικές διαδικασίες ήταν, παρ’ όλους τους περιορισμούς, υπαρκτές και συγκέντρωναν το ενδιαφέρον του κόσμου.
Οι προεδρικές του 1997 έκαναν μεγάλη αίσθηση, βγάζοντας ως νικητή τον μεταρρυθμιστή Μοχάμαντ Χαταμί
 Αυτός εξέφραζε μάλλον τις φιλελεύθερες διαθέσεις μιας ανερχόμενης μεσαίας τάξης. 
Βασικό στοιχείο της πολιτικής του ήταν επίσης και η αποκατάσταση των σχέσεων με τη Δύση. Αυτή η πολιτική τελικά απέτυχε όχι μόνο εξ’ αιτίας των εσωτερικών αντιδράσεων, αλλά και λόγω της έλλειψης ανταπόκρισης από την πλευρά των Αμερικάνων. 
Παρά την καλή διάθεση που επέδειξε το Ιράν (π.χ. δίνοντας ανεπίσημα σημαντική βοήθεια στις ΗΠΑ στον πόλεμο του Αφγανιστάν το 2001), ο Μπους ο νεώτερος βιάστηκε να το εντάξει στον περίφημο «άξονα του κακού«, μαζί με το Ιράκ και τη Βόρεια Κορέα.
Ο Μοχάμεντ Χαταμί ήταν επί 8 χρόνια Πρόεδρος του Ιράν, και παραμένει και σήμερα σημαντική προσωπικότητα για το μεταρρυθμιστικό στρατόπεδο.
Ο Μοχάμαντ Χαταμί ήταν Πρόεδρος του Ιράν από το 1997 ως το 2005. Πηγή εικόνας

Τις εκλογές του 2005 κέρδισε ο δημοφιλής δήμαρχος της Τεχεράνης, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, από το αντίπαλο στρατόπεδο των σκληροπυρηνικών, εκμεταλλευόμενος την απογοήτευση του κόσμου από την αναποτελεσματικότητα της κυβέρνησης Χαταμί. 
Σε αντίθεση μ’ αυτόν, ο λαϊκιστής Αχμαντινετζάντ εξέφραζε κυρίως τη δυσαρέσκεια των φτωχών λαϊκών στρωμάτων από τις οικονομικές ανισότητες και τη διαφθορά. Η διακυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε από έναν έντονα αντιαμερικάνικο και αντιισραηλινό δημαγωγικό λόγο, ο οποίος κινήθηκε γύρω από την αντιπαράθεση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ ήταν πρόεδρος του Ιράν από το 2005 ως το 2013. http://www.theguardian.com/world/2010/jun/08/ahmadinejad-un-iran-sanctions-nuclear-talks
Ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ ήταν πρόεδρος του Ιράν από το 2005 ως το 2013. Πηγή εικόνας

Οι εκλογές του 2009 και τα γεγονότα που ακολούθησαν
Εν τω μεταξύ όμως, τα διεθνή δεδομένα άλλαξαν πάλι το 2008, όταν ο Μπους αντικαταστήθηκε από τον Ομπάμα, ο οποίος έδειχνε να έχει περισσότερη διάθεση συμφιλίωσης. Από την άλλη, στο εσωτερικό του Ιράν η προεδρία του Αχμαντινετζάντ κρινόταν από πολλούς ως αποτυχημένη. 
Οι  εκλογές του 2009 έρχονταν, με το στρατόπεδο των μεταρρυθμιστών να επενδύει πολλές ελπίδες σ’ αυτές.
Οι μεταρρυθμιστές κατέβηκαν τελικά με δύο υποψήφιους: τον Μεχντί Καρουμπί και τον Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί
 Ο δεύτερος ήταν αυτός που ενσάρκωσε περισσότερο τις ελπίδες του κόσμου για μια πολιτική αλλαγή. 
Το αποτέλεσμα όμως, ήταν μια οδυνηρή έκπληξη: 62% για τον Αχμαντινετζάντ και μόλις 34% για τον Μουσαβί.
Πώς εξηγείται αυτό; 
Για  τους ψηφοφόρους του Μουσαβί, υπήρξε καθαρή παραποίηση μέσω νοθείας. 
Για τους φιλικούς προς τον Αχμαντινετζάντ, το αποτέλεσμα ήταν γνήσιο και απόδειξη ότι ο τελευταίος διατηρούσε τη στήριξη των λαϊκών στρωμάτων. 
Είναι πιθανόν φυσικά η αλήθεια να είναι κάπου στη μέση: αν και ο Αχμαντινετζάντ θα ερχόταν πρώτος έτσι κι αλλιώς, το σύστημα που τον στήριζε φρόντισε να «φουσκώσει» κάπως το ποσοστό του.
Όπως και να έχει, για τους εξαγριωμένους ψηφοφόρους του Μουσαβί τα πράγματα ήταν καθαρά: ο Αχμαντινετζάντ ήταν απατεώνας και ο Μουσαβί ο πραγματικός νικητής των εκλογών. 
Γρήγορα βγήκαν στους δρόμους φωνάζοντας «Πού είναι η ψήφος μου;«. 
Ο Μουσαβί αρνήθηκε να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα και τέθηκε στην ηγεσία ενός κινήματος «αποκατάστασης της Δημοκρατίας» μαζί με τη γυναίκα του Ζαχρά Ραχναβάρντ (πρώην καθηγήτρια πανεπιστημίου και επίσης γνωστό δημόσιο πρόσωπο), και τον άλλο υποψήφιο Καρουμπί. 
Το κίνημα κέρδισε και τη στήριξη του πρώην προέδρου Χαταμί: αυτός έδωσε στον Μουσαβί την πράσινη κορδέλα, που έγινε το χρώμα-σύμβολο της εξέγερσης.
Ο Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί μαζί με τη γυναίκα του Ζαχρά Ραχναβάρντ (πρώην καθηγήτρια του Πανεπιστήμιου Αλ Ζαχρά της Τεχεράνης) ηγετικές φυσιογνωμίες του Πράσινου Κινήματος. http://www.welt.de/politik/article3837638/Im-Iran-praegt-eine-Frau-den-Wahlkampf.html
Ο Μουσαβί μαζί με τη γυναίκα του, δυο ηγετικές φυσιογνωμίες του Πράσινου Κινήματος. Πηγή εικόνας

Παρά την έγκριση του αποτελέσματος από τον Ανώτατο Ηγέτη Χαμενεΐ, οι διαμαρτυρίες όχι μόνο δεν κόπασαν, αλλά γιγαντώθηκαν. 
Το αποτέλεσμα ήταν τελικά να απονομιμοποιηθεί και ο ίδιος ο Χαμενεΐ στα μάτια των διαδηλωτών, οι οποίοι συνέχισαν να κατακλύζουν τους δρόμους της Τεχεράνης σε κάθε ευκαιρία για πολλούς μήνες, παρά τη σκληρή καταστολή (με πάνω από 100 νεκρούς, και πολλά περισσότερα θύματα βασανιστηρίων). 
Ο Μουσαβί, η Ραχναβάρντ και ο Καρουμπί τέθηκαν το 2011 σε κατ’ οίκον περιορισμό, αφού κάλεσαν τον κόσμο σε διαδηλώσεις συμπαράστασης στην Αραβική Άνοιξη – κι αυτό ισχύει μέχρι σήμερα.
Η 26χρονη φοιτήτρια Νεντά Αγά Σολτάν σκοτώθηκε από πυροβολισμό στις διαδηλώσεις και έγινε σύντομα σύμβολο του κινήματος. http://www.frontpagemag.com/fpm/63062/green-revolution-isnt-over-ryan-mauro
Η 26χρονη φοιτήτρια Νεντά Αγά Σολτάν σκοτώθηκε από πυροβολισμό στις διαδηλώσεις και έγινε σύμβολο του κινήματος. Πηγή εικόνας

Τελικά, μπορεί το καθεστώς με τη σκληρή καταστολή να πέτυχε το τέλος των διαδηλώσεων, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πέθανε το κίνημα. 
Τα γεγονότα έπαιξαν το ρόλο τους στην εκλογή του μετριοπαθούς Ρουχανί στις προεδρικές εκλογές του 2013 (οι αποκαλούμενοι «μετριοπαθείς» έχουν μια κεντρώα θέση ανάμεσα στους μεταρρυθμιστές και τους σκληροπυρηνικούς), με τον οποίο ξεκίνησε και η σημερινή αποκλιμάκωση στις σχέσεις με τη Δύση.
Τι ήταν στην ουσία το Πράσινο Κίνημα;
Ως εξωτερικοί παρατηρητές, που βασιζόμαστε αναγκαστικά και οι ίδιοι κυρίως σε απόψεις άλλων εξωτερικών παρατηρητών, είναι φυσικό να έχουμε μια τάση να προτιμήσουμε τις εύκολες λύσεις. 
Μια τέτοια λύση είναι να ερμηνεύσουμε τα γεγονότα στη βάση απλών διχοτομικών σχημάτων (κοσμικοί φιλοδυτικοί φιλελεύθεροι εναντίον αντιδυτικών αντι-ιμπεριαλιστών Ισλαμιστών, μορφωμένες μεσαίες τάξεις εναντίον συντηρητικών θρήσκων φτωχών) – και ανάλογα με την ιδεολογική μας ταυτότητα να επιλέξουμε και πλευρά.
Χωρίς αυτές οι ερμηνείες να είναι εντελώς λάθος, έχει ενδιαφέρον να προχωρήσουμε και λίγο παραπέρα: πιο κοντά σε μια άποψη που ίσως πλησιάζει σ’ αυτήν του μέσου Ιρανού που συμμετείχε στο κίνημα. 
Για να φτάσουμε εκεί, είναι χρήσιμο να ξεκινήσουμε από κάποιες απλές διαπιστώσεις:
Λόγω και του πολιτικού συστήματος, όλοι οι ενεργοί πολιτικοί στο Ιράν είναι κατά βάση ισλαμιστές
Οι λεγόμενοι «μεταρρυθμιστές» είναι στην ουσία παλιοί συνοδοιπόροι του Χομεϊνί, που απλά ερμηνεύουν τις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης μ’ έναν πιο φιλελεύθερο τρόπο. O ίδιος ο Μουσαβί ήταν πρωθυπουργός του Χομεϊνί στο διάστημα 1981-1988, ενώ ο Καρουμπί ήταν Πρόεδρος της Βουλής μέχρι και το 2004.  
Ο στόχος τους δεν είναι να ανατρέψουν το ισλαμιστικό καθεστώς, αλλά να το διασώσουν, φιλελευθεροποιώντας και εκδημοκρατίζοντάς το. 
Αν διαβάσουμε το «Καταστατικό του Πράσινου Κινήματος» (γραμμένο από τον Μουσαβί το 2010), βλέπουμε μεν να κυριαρχεί ένας τόνος ενάντια στον αυταρχισμό και υπέρ της ελευθερίας λόγου και σκέψης και γενικά μιας ανοικτής κοινωνίας. 
Όλο το κείμενο, όμως, μιλάει τη γλώσσα της Ισλαμικής Επανάστασης, εξυμνεί τον Χομεϊνί και τις ισλαμικές αξίες. Ακόμα και όταν ζητάει κάτι που μπορεί να ερμηνευθεί ως κοσμικό στοιχείο (την ανεξαρτησία των θρησκευτικών οργανώσεων από την κυβέρνηση), το κάνει στο όνομα της «προστασίας της υψηλής ηθικής θέσης της θρησκείας».
Ο Μοχσέν Μιρνταμαντί, είναι επίσης μια γνωστή προσωπικότητα του Κινήματος και τώρα εκτίει ποινή φυλάκισης λόγω της συμμετοχής του σ' αυτό. Το 1979 ήταν ανάμεσα στους φοιτητές που οργάνωσαν τη γνωστή κατάληψη της Πρεσβείας των ΗΠΑ, με τις ευλογίες του Χομεϊνί.
Ο Μοχσέν Μιρνταμαντί, είναι επίσης μια γνωστή προσωπικότητα του Κινήματος και τώρα εκτίει ποινή φυλάκισης λόγω της συμμετοχής του σ’ αυτό. Το 1979 ήταν ανάμεσα στους φοιτητές που οργάνωσαν τη γνωστή κατάληψη της Πρεσβείας των ΗΠΑ, με τις ευλογίες του Χομεϊνί.
– Για να το κατανοήσουμε αυτό, είναι καλά να έχουμε στον νου τι ήταν η Ισλαμική Επανάσταση: το γέννημα μιας αλληλεπίδρασης αντι-ιμπεριαλιστικών, σοσιαλιστικών, δημοκρατικών και ισλαμιστικών ιδεών. 
Δεν έλειπαν και οι προσπάθειες ερμηνείας του Ισλάμ σ’ ένα πιο αριστερό πλαίσιο (κορυφαίος ιδεολόγος του «αριστερού ισλαμισμού» ήταν ο Αλί Σαριάτι, για τον οποίο ίσως γίνει λόγος σε άλλο άρθρο). 
Στο νέο καθεστώς του Χομεϊνί βρήκαν θέση και αρκετά πρόσωπα που ήταν επηρεασμένα απ’ αυτές τις ιδέες: πολλοί (μεταξύ αυτών ο ίδιος ο Μουσαβί και η γυναίκα του) έμελλε να παίξουν κεντρικό ρόλο στο Πράσινο Κίνημα. 
Από την έμφαση σε θέματα οικονομικής αναδιανομής και αντι-ιμπεριαλισμού που έδιναν τότε, πέρασαν τώρα στην έμφαση σε θέματα ελευθερίας και δικαιωμάτων: κάτι ανάλογο δηλαδή και με την πορεία που έκανε και ένα μεγάλο τμήμα της παγκόσμιας Αριστεράς.
– Όσον αφορά στις μάζες που στήριξαν το κίνημα, μπορούμε ίσως να τις δούμε σαν μια συμμαχία:
  • μεταρρυθμιστών ισλαμιστών (όπως αυτοί που αναφέρθηκαν, και για πρακτικούς λόγους ήταν οι μόνοι που μπορούσαν να αναλάβουν την ηγεσία του),
  • αντικαθεστωτικών (κοσμικών, σοσιαλιστών, κλπ)
  • και, ίσως κυριότερα, πολλών μέχρι τότε σχετικά απολίτικων νέων, ιδίως φοιτητών, που ζητούσαν απλά μια βελτίωση των συνθηκών ζωής και των προοπτικών τους.
– Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ήταν ένα κίνημα περιορισμένο στις μεγάλες πόλεις, μακριά από τον αγροτικό πληθυσμό, αλλά ίσως και τα φτωχότερα στρώματα των πόλεων, που συχνά συνέχιζαν να υποστηρίζουν τον Αχμαντινετζάντ. Δύσκολα μπορούμε να πούμε δηλαδή ότι εξέφραζε την πλειοψηφία των Ιρανών. 
Μια κριτική που έγινε στην ηγεσία του Πράσινου Κινήματος είναι πως δεν έχει κάτι συγκεκριμένο να πει στο πεδίο της οικονομίας (στο καταστατικό του υπάρχουν αναφορές περί δίκαιης κατανομής των οικονομικών πόρων, αλλά χωρίς σαφείς προτάσεις). 
Πάντως, όπως φάνηκε με την αποτυχία των σκληροπυρηνικών στις εκλογές του 2013, ούτε οι τελευταίοι μπορούν να έχουν σίγουρη τη στήριξη των κατώτερων στρωμάτων, αν δεν έχουν κάτι χειροπιαστό στην οικονομία να τους προσφέρουν.
Η σύγχρονη ιρανική κοινωνία και το μέλλον
Μέσα σ’ όλα αυτά, πρέπει φυσικά να δούμε και ποια είναι η ιρανική κοινωνία σήμερα. 
Η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού (περίπου τα 2/3) είναι κάτω των 25 ετών. 
Το μορφωτικό επίπεδο αυξάνεται, και περίπου τα 2/3 των φοιτητών στα πανεπιστήμια είναι γυναίκες. 
Είναι μια κοινωνία που, παρά τον αποκλεισμό, έχει και αρκετά ανοίγματα, ώστε να επηρεάζεται από τις παγκόσμιες τάσεις. 
Είναι, τέλος, μια κοινωνία που έχει περάσει από βαθιά τραυματικές εμπειρίες στη δεκαετία του ’80 με τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, και πάνω απ’ όλα διψάει για ζωή.

Η υπεριδεολογικοποίηση των προηγούμενων δεκαετιών που βασιζόταν σε διχοτομικά σχήματα (κοσμικοί εναντίον ισλαμιστών, φιλοδυτικοί εναντίον αντι-ιμπεριαλιστών, σοσιαλιστές εναντίον καπιταλιστών), έχει λιγότερη απήχηση σε μια νεολαία που τη νοιάζει περισσότερο πώς θα αντιμετωπίσει πρακτικά τα προβλήματα που έχει μπροστά της: την υψηλή ανεργία, την έλλειψη ελευθερίας, τη διαφθορά.
Εδώ ταιριάζει και η περιγραφή της σύγχρονης ιρανικής κοινωνίας στο βιβλίο του Χαμίντ Νταμπασί: «μια κοινωνία με δύο μεγάλες εμπειρίες κοσμικού και ισλαμιστικού αυταρχισμού, που όλο και περισσότερο μετατρέπεται σε μια μετα-ισλαμιστική, μετα-ιδεολογική πλουραλιστική κοινωνία«. 
Το σύνθημα π.χ. που ακούστηκε στις διαδηλώσεις «Ούτε για τη Γάζα ούτε για το Λίβανο – η ψυχή μου θυσιάζεται για το Ιράν» (αναφορά στην ενίσχυση της Χαμάς και της Χεζμπολάχ από το ιρανικό καθεστώς) δεν πρέπει να ιδωθεί κατ’ ανάγκη ως θέληση αλλαγής γεωπολιτικού στρατοπέδου, όπως θα ήθελαν πολλοί να το δουν στη Δύση. Ίσως είναι απλά ένας πραγματισμός, που βάζει τα εσωτερικά πρακτικά προβλήματα του Ιράν πιο πάνω από ιδεολογικοποιημένες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις. 
Με ανάλογο τρόπο, και το σύνθημα «Με τσαντόρ ή χωρίς τσαντόρ, θάνατος στον Δικτάτορα» δείχνει ίσως μια υπέρβαση του κλασικού διλήμματος «κοσμικό κράτος – ισλαμισμός».
Αυτήν την πραγματιστική αντιμετώπιση μπορούμε και να τη διαβάσουμε μέσα από τις πολιτικές εξελίξεις. Το Πράσινο Κίνημα δεν εξελίχθηκε σε κάποια βίαιη εξέγερση εναντίον του καθεστώτος: τα γεγονότα της Συρίας ή της Λιβύης είναι το αρνητικό παράδειγμα, που η ιρανική νεολαία δεν φαίνεται να θέλει ν’ ακολουθήσει. Τα εκατομμύρια Ιρανοί που βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν, δεν επέλεξαν όλοι τη συνολική απόρριψη του πολιτικού συστήματος. Αντίθετα, το 2013 πολλοί ψήφισαν έναν υποψήφιο (η συμμετοχή στις εκλογές δεν ήταν πολύ χαμηλότερη από άλλες εκλογικές αναμετρήσεις), ο οποίος μπορούσε να εφαρμόσει έστω κάποιες από τις απαιτήσεις τους, αλλά να είναι ταυτόχρονα και πιο αποδεκτός από το καθεστώς. Και σήμερα πολλοί είναι περισσότερο απασχολημένοι με το να υπερασπίζονται τον Πρόεδρο που ψήφισαν από τις επιθέσεις των σκληροπυρηνικών, παρά να σχεδιάζουν την ανατροπή του καθεστώτος.
Αν όλα αυτά ισχύουν, και σε συνδυασμό με τη χαλάρωση του αποκλεισμού και την καλυτέρευση των σχέσεων με τη Δύση, η ιρανική κοινωνία μπορεί να πετύχει μια σταδιακή και ειρηνική μετάβαση σ’ ένα πιο ελεύθερο σύστημα. Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η πολιτική ασάφεια και ο πραγματισμός των κοινωνικών κινημάτων, μπορεί από δύναμη να γίνει και η αδυναμία τους. 
Αν δεν μπορούν να δώσουν π.χ. απάντηση στο θέμα των οικονομικών αδικιών και ανισοτήτων, θ’ αφήσουν χώρο για δημαγωγικές συντηρητικές ή αντιδραστικές δυνάμεις να προσεταιρίζονται τα πιο αδύνατα οικονομικά στρώματα, κάτι που μάλλον έγινε και το 2005-9. Και που δεν είναι ίσως τόσο διαφορετικό από το τι γίνεται στην Ευρώπη και στα Βαλκάνια σήμερα.

Πηγές

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • μάτια - όταν η όψη τους χαθεί επιτέλους, δεν ξέρω άλλο να ζητήσω, θα έρθω να σε βρώ δεν θα μας ρωτήσει κανένας από που και πως φτάσαμε ούτε χρεία να'μαστε μόνοι...
    Πριν από 16 δευτερόλεπτα
  • Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times - Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times Photo A woman working at a collective farm near Moscow in 1955. Credit Mark Redkin/FotoSo...
    Πριν από 1 εβδομάδα

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..