Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Τετάρτη, 30 Απριλίου 2014

Ζητήματα..



Μπορεί κανείς να αναρωτιέται συνέχεια για το Είναι και το Μηδέν, για τις δυνατότητες του υποκειμένου, για τον ρόλο της νοητικής δομής στην σύσταση του ανθρώπινου φαινομένου, για την παραγωγική διεργασία, και παρ'όλα αυτά να μην προσπαθήσει ποτέ να θέσει τα ερωτήματα που σχετίζονται με την βαθύτερη υλική σύσταση του κόσμου ή κι αν τα θέσει να μην επιχειρήσει ποτέ να βυθιστεί στην έρευνα για την δομή-σύσταση της ύλης. 
Υπό μία έννοια αυτό δεν είναι πάντα λάθος αφού μια σχετικά καλή εκλαϊκευμένη "γνώση" επί των θεμάτων της δομής και εξέλιξης της ύλης και η αποφυγή βαθύτερων καταβυθίσεων γλυτώνει πολύ κόσμο από την μάστιγα της δοκησισοφίας και την κατάρα της ημιμάθειας. Η δοκησισοφία και η ημιμάθεια δεν σημαίνουν ελλειπή γνώση, κατά την διάρκεια μιας σταθεροποιημένης αντίληψης ή στην φάση μιας μεταβαίνουσας σε ανώτερο επίπεδο μερικής μάθησης, αλλά το αντίθετο σημαίνουν την υπερφίαλη μετάβαση από ένα στοιχειώδες στο σύνθετο και περίπλοκο χωρίς τα βάσανα της προσπάθειας και -ας το πω- την όμορφη ταπείνωση της υποταγής στο παραδεδομένο πλέον αντικειμενικό πλαίσιο της θετικής επιστήμης. Δεν ζούμε σε μια εποχή που όλα μπορούν να ειπωθούν και όλα να γίνουν αντικείμενο φιλοσοφικής ή θεωρητικής διαπραγμάτευσης, αλλά ζούμε σε μια εποχή από όπου έχει ήδη ξεκινήσει  μια γνώση που δεν καταργεί αλλά συμπληρώνει ακλόνητα θεμέλια νοητικής αντανάκλασης του υλικού φυσικού και ανθρώπινου κόσμου και της εξέλιξής του. 
Δεν υπάρχει μεγαλύτερο ψέμμα λ.χ από αυτό που λέγεται για την κατάργηση της νευτώνειας φυσικής. Δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει ποτέ "κατάργηση" της νευτώνειας φυσικής αλλά μόνον μερική της αναίρεση σε ένα επίπεδο αφαίρεσης που αντιστοιχεί σε άλλες μορφές έντασης και κατάστασης της ύλης. Η "νέα φυσική" που γίνεται όλο και πιό νέα δεν καταργεί γενικά την νευτώνεια αλλά την περιέχει μερικά ανηρημένη σε σχέση με βαθύτερα υποστρώματα της ύλης και γενικότερες μορφές της κίνησης και της υπόστασής της. 
Αυτή δε η "μερική αναίρεση" δεν είναι σε καμμία περίπτωση μια "διαλεκτική" αναίρεση όπως αυτές που συνηθίζουν να λέγονται όταν αναφερόμαστε σε κοινωνικο-οικονομικά συστήματα και πολιτισμικές "μορφές" κ.λ.π . 
Στην διαλεκτική αναίρεση μιλάμε για κάποιο είδος καταστροφής αυτού του "στοιχείου" ή δομής που περιέχθηκε στο νέο, ενώ εδώ μιλάμε για ένα συστηματικό ευρύτερο πραγματικό-υλικό και το αντίστοιχο θεωρητικό (θετικό) περιεχόμενο που υπάγει το συστηματικό στενότερο πραγματικό-υλικό και αντίστοιχο θεωρητικό (θετικό) περιεχόμενο στην συστημική του μεγα-δομή. Δεν υπάρχει κανένα είδος αντίθεσης μεταξύ των επιπέδων οργάνωσης των υλικών καταστάσεων, ούτε είναι δυνατόν να ανιχνεύσει κανείς κανένα είδος αντίθεσης μεταξύ των νομοτελειών που απεικονίζονται στην νευτώνεια φυσική με τις νομοτέλειες που απεικονίζονται στην "σχετικιστική"  και την κβαντική φυσική. Όταν μιλάμε για αντιθέσεις και διαλεκτικές στην κοινωνική ιστορία που απεικονίζονται σε διαφορετικές κοσμοθεωρίες και ιδεολογίες υποθέτουμε, ορθώς ίσως, πως οι "ανώτερες" κοσμο-ιστορικές κοινωνικο-οικονομικές και αντίστοιχες θεωρητικές πραγματικότητες αφομοιώνουν τις "κατώτερες" (και παλαιότερες) καταστρέφοντας ένα σημαντικό μέρος της ουσίας τους ή ακόμη καλύτερα λεχθέν, την ίδια την "οργανική" ενότητά τους. Αντίθετα, οι θεωρίες για την υλική-φυσική δομή, από την εμφάνιση του κοπερνίκειου-γαλιλαϊκού και μετέπειτα νευτώνειου κατόπτρου (για να μιλήσω εντελώς σχηματικά) δεν διαλύονται "οργανικά" ή "διαλεκτικά". Απλή απόδειξη προς αυτό είναι πως αν θέλει κανείς να κατανοήσει την νέα φυσική χωρίς να μελετήσει πρώτα ή έστω ταυτόχρονα ως μαθητούδι ταπεινό και υπάκουο την νευτώνεια φυσική θα καταλήξει ή να τρελαθεί ή να λέει στην καλύτερη περίπτωση βλακείες.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα μαθηματικά, λ.χ με την γεωμετρία. Αν κανείς θέλει να πάει στην μη-ευκλείδια γεωμετρία χωρίς να ξεστραβωθεί (έστω ταυτόχρονα με την μη-ευκλείδια) στην ευκλείδια θα είναι ένας ανόητος. Καλύτερα να μην κάνει τίποτα.
Ας επιστρέψουμε όμως στο θέμα της διαλεκτικής.
Δεν υπάρχει διαλεκτική της φύσης και της δομής της ύλης; Ελικρινά δεν μπορώ να σας απαντήσω. Γνωρίζω πως υπάρχει στην κοινωνία, στην ιστορία κ.ο.κ . Επίσης υπάρχει ένα θέμα με την έμβια ύλη. Η αντίθεση εμφανίζεται όταν μιλάμε για έμβιους μηχανισμούς αλλά και πριν. 
Αν θεωρούμε πως οι δυναμικές αντιφάσεις λ.χ δυναμικής και κινητικής ενέργειας είναι "διαλεκτικές'' ή πως η διαφορά κυματικής και σωματιδιακής μορφής της ύλης, όπως και τόσα άλλα, είναι αποδείξεις της "διαλεκτικής" θα κάνουμε την γνωστή υπεκφυγή. Γιατί η αντίθεση μέσα στην ύλη, η εγγενής της αντιφατικότητα, δεν οδηγεί στην διαλεκτική που έχει ως κορωνίδα της θεωρητικής της υπόστασης κάτι παραπάνω από την διαλεκτική της "αντίθεσης" ή "αντίφασης" και το οποίο είναι η υπόθεση μιας στοιβαδοποίησης του υλικού, φυσικού, αλλά και ανθρώπινου κόσμου σε "ανώτερα" και "κατώτερα" επίπεδα, όπου τα "ανώτερα" αναδύονται από τα "κατώτερα" αναιρώντας τα και αφομοιώνοντάς τα στην δική τους "κατάσταση" . Όλα αυτά είναι πολύ αμφίβολα, ιδεολογικά και αρκετά ελεγχόμενα ακόμη και στο επίπεδο της κοινωνιολογίας, ιστορίας κ.λ.π. 
Η υλική πραγματικότητα, ήτοι όλα, δεν μπορεί κατά την γνώμη μου να διακριθεί σε "ανώτερο" και "κατώτερο", αν και είμαστε υποχρεωμένοι κατά καιρούς να αναφερόμαστε σε ζητήματα που αφορούν την διανοητική και κοινωνική μορφοποίηση του ανθρώπου από "ορθότερες" ή "ανώτερες" αρχές και καταστάσεις. Εγώ ας πούμε θεωρώ πως ο "δημιουργισμός" στην βιολογία είναι ένα κατώτερο επίπεδο πρόσληψης του έμβιου κόσμου ή για να το πω απλά μια ιδεολογική σκοταδιστική ανοησία. 
Αντιστοιχεί αυτή η ανόητη αντίληψη σε ένα "κατώτερο" επίπεδο κοινωνικής οργάνωσης της ύλης; Θα ήταν πολύ εύκολο να το πούμε. 
Η αντιδραστική ιδεολογία του "δημιουργισμού" εμφανίζεται σε μιά καπιταλιστική εποχή όπου έχουν αναδυθεί οι πιο ανεπτυγμένες τεχνολογίες και δεν σχετίζεται λ.χ με την παραδοσιακή οντολογία ή τον ανιμισμό που αν και περιείχαν τέτοιες ανοησίες ταυτόχρονα περιείχαν στοιχεία λεπτοφυούς και πολύπλοκου κατοπτρισμού της ύλης. Σας έχω δείξει πιο κάτω γεωμετρικές μορφές που αναδείχτηκαν στον ισλαμικό πολιτισμό του Μεσαίωνα και σήμερα με έκπληξη ανακαλύπτουμε ότι αντανακλούν (μέσα από μια πολύπλοκη ιστορία μεταφοράς νεοπλατωνικών και πυθαγόρειων μοτίβων της σκέψης) βαθύτερες δομές της ύλης (ημι-κρύσταλλοι Ε-8), αλλά θα μπορούσα να αναφερθώ και στον χριστιανικό, βουδιστικό, αρχαίο μυστικισμό κ.λ.π. Είναι όλα αυτά συλλήβδην "κατώτερα"; 
Πολύ απλουστευτικές σκέψεις από ανθρώπους που αγάπησαν τις παραγωγικές-νοητικές μορφές της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης (που δεν τις αποποιούμεθα βέβαια, πάλι συλλήβδην!).
Ας είμαστε προσεκτικοί. Ας διδαχθούμε την ύλη σε τελική ανάλυση. Ας γίνουμε μαθητές της, κάτοπτρά της. Αυτό θα ήταν αρκετό για να αξιώσουμε κάποια μελλοντική ταπεινή "ανωτεροποίηση"..
 
 
 
 
 
Ι.Τζανάκος    

Κυριακή, 20 Απριλίου 2014

Μια έννοια και θλιβερές αναμνήσεις από τη Πάντειο..




Ως ανοίκειο ορίζουμε όχι μόνον αυτό που υπερβαίνει τον ορίζοντα των συνεχώς επιβεβαιωνόμενων καθημερινών μας παραστάσεων της πραγματικότητας αλλά κυρίως αυτό που τις προσβάλλει, τις πλήττει παρουσιάζοντας μπροστά μας έναν δυνητικό κόσμο που δεν είχαμε προβλέψει ή προκαθορίσει σε κανέναν -μέχρι την στιγμή του πλήγματος- στοχασμό μας. Είναι γνωστό στους παροικούντες την αστική πραγματικότητα της σκέψης ότι σε αυτήν έχει αποκλειστεί φιλοσοφικά η οντολογική δυνητικότητα του κόσμου, και ίσως μόνον ο νέος Τιτάνας της φιλοσοφίας Α.Μπαντιού έχει ιχνογραφήσει έναν άλλον οντολογικό δρόμο που πιθανόν σπάει αυτή την απαγόρευση. 
Ο παραφιλοσοφικός προβοκάτορας, για να μην πω πράκτορας της αστικής κουλτούρας Ζίζεκ έσπευσε να "αποκαλύψει" αυτή την φιλοσοφική ρήξη, που διαδόθηκε κυρίως με την έννοια του "Συμβάντος", ως "θαύμα". Δεν έχω τον χρόνο να ελέγξω την σχέση της έννοιας της ανοικειότητας όπως την όρισα εδώ με την μπαντιουϊκή οντολογία, ούτε μπορώ να ελέγξω την ζιζεκική συκοφαντία, δεν είμαι ειδήμων επί των μπαντιουϊκών θεμάτων, και μάλλον θα προσέφερα κακές υπηρεσίες στους μαρξιστές-λενινιστές συνοδοιπόρους του αν έκρινα τον έναν και τον άλλο συγκρουόμενο στα γόνιμα φιλοσοφικά λειβάδια της Εσπερίας, όπου βόσκουν αμέριμνα όλοι τους. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να είμαι έτοιμος ως ταπεινή ύπαρξη για την ανοικειότητα της ιστορίας. Η δυνητικότητα των όντων είναι περιορισμένη επαρκώς σε μια σειρά ορθολογικά καταγεγραμμένων πραγματικών οριοθετήσεων που δεν είναι δυνατόν να τρωθούν με την απλή ευχή-σκέψη για την πιθανοκρατική ελευθερία της ίδιας της πραγματικότητας. 
Δεν υφίσταται κανένα θαύμα, ούτε συμβαίνουν αλλόκοτα πράγματα που μπορούν να διαταράξουν την πρόσδεση της πραγματικότητας σε αυτήν εδώ ή σε μια άλλη νομοτέλεια-αναγκαιότητα. 
Όμως πολύ θα ήθελα να δω αν όλοι σας και όλοι μας θα ήμασταν έτοιμοι για μια οποιαδήποτε παρόμοια διατάραξη. Θυμάμαι κάποτε, χωρίς να ξέρω τότε τι εστί Μπαντιού ή Ζίζεκ (όχι ότι τώρα πολυξέρω), είχα παρέμβει ως ακροατής σε ένα συνέδριο φιλοσόφων του καλωσυνάτου αριστερού Διαφωτισμού. Ξέρετε, αυτού του καλωσυνάτου αριστερού ακαδημαϊκού "χώρου" που έχει καντιανοποιήσει ό,τι είναι δυνατόν να καντιανοποιηθεί σε αυτό τον μάταιο κόσμο. 
Θυμάμαι λοιπόν πως με περισσό θράσος, και άγνοια κινδύνου για την ήδη κακή μου φήμη στο άθλιο πανεπιστημιακό ίδρυμα που φοιτούσα (Πάντειον πανεπιστήμιο), έθεσα το εξής ερώτημα:
Αν αυτή τη στιγμή διαταράσσονταν η φυσική τάξη και εγώ άρχιζα να ίπταμαι προσεγγίζοντας το ταβάνι, εσείς ω ορθολογισταί φιλόσοφοι θα αναγνωρίζατε το γεγονός; ή θα κάνατε ό,τι είναι δυνατόν πρώτον να με κατεβάσετε και δεύτερον να σβήσετε κάθε ίχνος από το γεγονός αυτό; 
Είναι προφανές πως αυτό το προκλητικό ερώτημα θα ήταν βούτυρο στο ψωμί του Ζίζεκ αν νόμιζε πως ήμουν κατά τι οπαδός του αντιπάλου του Μπαντιού, αλλά ο κύριος αυτός δεν ήταν εκεί, και οι φιλόσοφοι της επερχόμενης εξουσίας (στον ύπνο τους) έσπευσαν να μην πουν τίποτα. Πρόκειται είπαν, νομίζω, για έναν ακόμη τρελλό σαν κι αυτούς που κυκλοφορούν σε συνέδρια, κοινωνικές εκδηλώσεις, συνεντεύξεις τύπου κ.λ.π.
Φυσικά δεν βρέθηκε ούτε ένας "εγγράμματος" τότε να καταλάβει το είδος της πρόκλησής μου, και την έννοια της πιθανής ανοιχτής δυνητικότητας του πραγματικού ως πραγματικού που αυτή περιείχε. Ίσως νόμισαν πως μιλάω για θαύματα, όπως θα  ήθελε και ένας φιλοσοφικός νάνος σαν τον Ζίζεκ να θεωρήσει κάθε ανοικειωτική "παραβίαση" του κανόνα του Είναι ως θαύμα. 
Δεν θα ήθελε ίσως  ούτε ο Μπαντιού και ο κάθε Μπαντιού, από το ύψος της τιτάνιας προσπάθειάς του και της σοβαρότητάς του να σηκώσει ένα τέτοιο γάντι..
Από τότε θυμάμαι μάλιστα πως και οι λίγες κουβέντες που είχα με αυτά τα φιλοσοφικά ξόανα του συριζα έπαψαν μαχαίρι. 
Είχα που είχα στιγματιστεί με τις διάφορες ερωτήσεις μου και την εμμονή μου με έννοιες όπως "δικτατορία του προλεταριάτου", που παρεπιπτόντως ήταν τότε σε πλήρη ανυποληψία, θεωρούμουν και κάπως "σταλινο-εθνικιστής" μιας και δεν είχα κανέναν ενδοιασμό να αναφέρω αποσπάσματα από το περίφημο βιβλίο του Στάλιν για το εθνικό ζήτημα, ήρθε αυτό και έδεσε. 
Ο άνθρωπος είναι ανορθολογιστής!
Λίγοι θυμούνται τώρα τι αίγλη είχε τότε η έννοια "ορθολογισμός". Την έλεγαν και έσταζαν μέλι τα νεο-καντιανά χείλη τους. Άλαλα τα χείλη των ασεβών όταν μίλαγαν για Χομπς, Θουκιδίδη, Μακκιαβέλι, Λένιν, Στάλιν, ακόμη και Π.Κονδύλη ή Κ.Σμιτ. Φυσικά ποτέ δεν υπερασπίστηκα τον Π.Κονδύλη, ούτε παρεσύρθην στον ζοφερό κόσμο του Κ.Σμιτ, όντας από νωρίς καχύποπτος με ο,τιδήποτε μου μύριζε Νίτσε, νεώτερες θεωρίες περί "ισχύος" κ.ο.κ. 
Απλά αναφερόμουν μερικές φορές σε αυτούς επισημαίνοντας την ανάγκη μιας ρεαλιστικής θεωρίας της πολιτικής, όπως μας παραδόθηκε από τους κλασικούς που ανέφερα, και όχι τους "κυνικούς" υποστηρικτές της γυμνής ισχύος, λέγοντας και ξαναλέγοντας με εμμονή πως καμμία καντιανή θεωρία για τις διεθνείς σχέσεις ή τους συσχετισμούς δύναμης δεν μπορεί να ανατιπαρατεθεί δυναμικά-πρακτικά σε αυτούς. Πέρα βρέχει όμως. Διαπίστωσα με τον καιρό πως αυτοί οι νέοι πουριτανοί της θεωρίας, αυτοί οι Ιησουϊτες της "αριστερής" αξιολογίας δεν ήταν απλά τοποθετημένοι στην πλευρά του αστικού διαφωτισμού, άνευ όρων και μόνον με πασπαλίσματα και ιερολογίες από την σχολή της Φραγκφούρτης, αλλά πως είχαν ήδη δημιουργήσει ένα ιεροεξεταστικό πλαίσιο συζήτησης με ιερά σημεία και ανίερα σημεία, με φράσεις κλειδιά και εξορίες. Τύφλα να'χει ο μαρξισμός λενινισμός!
Το ερώτημα παραμένει, αναμεμειγμένο πλέον με τις ασήμαντες αναμνήσεις μου από το φιλοσοφικό συνάφι της ευρωπαϊκής, ανανεωτικής, δημοκρατικής, ανθρώπινης, ερωτικής, και γλυκανάλατης "αριστεράς":
Είμαστε έτοιμοι για το ανοίκειο;









Ι.Τζανάκος

Σάββατο, 19 Απριλίου 2014

όργανα φοβερά..


Στον σύντροφο Μιχάλη..





Δεν θυμόμαστε καλά τι συνέβει τότε
Μας τύφλωσε μια αντανάκλαση της ελευθερίας
και πήραμε στα χέρια μας ό,τι βρέθηκε μπροστά..
 
 
 
Δεν θυμόμαστε καλά τι μας συνέβει τότε
και βρεθήκαμε με όργανα φοβερά
κλειδιά ατσάλινα
Στάλιν
Μάο
συντροφιά με εχθρούς αδερφούς
αναρχικούς έτοιμους κάθε στιγμή να ορμήξουν..
Ανάκατα πράγματα
όπως αυτά που καίγονται και ενώνονται 
στη φωτιά της εργατικής εξουσίας..
 
 
 
Δεν θυμόμαστε καλά τι μας συνέβει τότε
και από που ήρθε αυτό το φως
αν και όλα είναι φανερά 
αν ανοίξεις τα μάτια σου..
Όλα είναι ανοιχτά 
όπως το σφαγμένο φως..
Και ο εχθρός ο ίδιος
Και η εντολή η ίδια..
χωρίς να διακρίνει κανείς ποιός θ'αντέξει
να είναι κάτι σαν ο άνθρωπος που θα έρθει..
ή 
να μην είναι αυτό το τίποτα 
που μοιράζεται απλόχερα..
 
 
 
 
 
Ι.Τζανάκος
 

Ιστορία και αφήγηση..




Η ιστορική έρευνα έχει πολλές φορές να αντιμετωπίσει ανυπέρβλητα εμπόδια που τα ξεπερνάει με ευφάνταστες υποθέσεις ή με λογικές αλληλουχίες.
Όταν έχουμε να κάνουμε με κείμενα, τα οποία θεωρούνται ιστορικές μαρτυρίες ή μπορεί να περιέχουν πειστήρια και στοιχεία για αμφισβητούμενα γεγονότα, επιστρατεύονται σύγχρονες μεθόδοι κειμενικής ανάλυσης με γλωσσολογικά εργαλεία ή ευρύτερα δομο-λειτουργικής προελεύσεως εργαλεία και συνήθως στο τέλος καταλήγουμε σε κάποια συμπεράσματα. 
Βέβαια η ιστορική έρευνα είναι πραγματικά ένα όμορφο και δύσκολο παιχνίδι, ειδικά όταν αναφέρεται σε εποχές που η καταγραφή των γεγονότων δεν υπόκειτο στις αναγκαιότητες της νεωτερικής πρακτικής της καταγραφής-ανάλυσης-ταξινόμησης. 
Προβλέπω πως οι ιστορικοί ερευνητές όσον αφορά εκείνες τις "εποχές" θα ερίζουν όσο υπάρχει ανθρωπότητα. Αυτό είναι κάτι που με ενθουσιάζει για πολλούς λόγους. 
Πρώτον, ανήκω σε εκείνη την κατηγορία ανθρώπων που αρέσκεται στην παρακολούθηση ατέρμονων ερευνητικών και θεωρητικών ζητημάτων. 
Η απόλαυση που αποκομίζω από την λυσσώδη διαμάχη των ερμηνευτικών και θεωρητικών σχολών για το παραμικρό γεγονός, ή την  "ασημαντότερη" πτυχή ή λεπτομέρεια του τάδε ή δείνα εδαφίου ενός παλαιού κειμένου, είναι μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις της ζωής μου. Πόσο αλήθεια απολαυστικό είναι να παρακολουθείς τις διαμάχες για ένα ξεχασμένο πήλινο σκεύος που χρησιμοποιούσε κάποια ξεχασμένη μαγείρισα δεκάδες αιώνες πριν ή να βλέπεις με τι πάθος συγκρούονται αξιότιμοι φιλόσοφοι για το νόημα του τάδε ή δείνα εδαφίου ενός πλατωνικού ή εγελιανού κειμένου..
Όμως εκτός από αυτή την απολαυστική πτυχή των ερευνητικών ή σχολαστικών διαμαχών, που μπορεί βέβαια να κοστίσουν την προσωπική ή επαγγελματική ακεραιότητα των συμμετεχόντων, υπάρχει σε αυτές ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο.
Η ελευθερία της ερμηνείας έχει αποκτήσει ένα προνομιακό πεδίο που σχημάτισε, θα έλεγε κανείς κάπως προκλητικά, με σκόπιμο τρόπο η προ-νεωτερική ανθρωπότητα όντας βυθισμένη σε άλλους τρόπους βίωσης των γεγονότων του βίου της. Το ψεύδος της ''αληθούς'' καταγραφής της γεγονικότητας του βίου περιορίζεται από την πηχτή ομίχλη των συμβολιστικών περιβλημάτων της προ-νεωτερικής ζωής. 
Φυσικά, θα πει κανείς, αυτό δεν αναιρεί την δυνατότητα μιας διαλεκτικής-ορθολογικής ανασύστασης του κοινωνικού βίου του παρελθόντος αυτού, των αντιθέσεων που τον βασάνιζαν και τότε με έναν τρόπο που θυμίζει έντονα το παρόν μας, αλλά και με έναν τρόπο που διαφοροποιείται λόγω των διαφορών στους τρόπους παραγωγης, τα οικονομικά και βιοπολιτικά συστήματα κ.λ.π 
Το θέμα όμως δεν είναι μόνον εκεί. Ούτε το θέμα είναι να δημιουργήσει κανείς ένα τυπικό ιστοριστικό σχήμα στηριγμένο σε μια δήθεν ριζική διαφορά στο ανθρώπινο βίωμα αναλόγως της διαφορετικής εποχής και άλλα που σπεύδω να διακρίνω από αυτό που προσπαθώ να σας πω εδώ.
Η διαφοροποίηση που αναφέρω εδώ έχει να κάνει με μια άλλη έννοια της σημασιοδότησης των ανταγωνιστικών αντιθέσεων της κοινωνίας που αποκτάει επικαιρότητα ακόμη και σήμερα. 
Για να σας δώσω να καταλάβετε τι εννοώ θα μπορούσα να φέρω παραδείγματα από ένα χώρο του "πνεύματος" για τον οποίο έχω άγνοια, αλλά είναι εύκολα προσλαμβανόμενος από όλους. 
Τον εικαστικό χώρο. Η μοντέρνα εικαστική εμπειρία αν μη τι άλλο περιέχει έναν τρόπο του μη αναπαραστάσιμου και μη αναγώγιμου στην φυσική εμπειρία που δικαιώνει όλη την προ-νεωτερική συμβολιστική του βίου, ακόμη κι αν αυτές οι δύο όψεις του "πνεύματος" έχουν εντελώς άλλες προϋποθέσεις και βλέψεις εντός τους. Σταματάω εδώ, με τα παραδείγματα.
Η μη-αναπαραστασιμότητα του βίου, ακόμη κι αν αναφερόμαστε σε γεγονότα και δομές της ανταγωνιστικής διαμάχης (λ.χ την ταξική πάλη), μας φέρνει αμέσως ενώπιον του ιστορικο-ερμηνευτικού προβλήματος αλλά και του καθοριστικότερου προβλήματος της σημασίας της ίδιας της ριζικής ενδο-παράστασης του βίου μέσα στις άθλιες συνθήκες που αυτός διατρέχει την παροντικότητα της ουσίας του. 
Με έναν τυπικό φιλολογικό τρόπο αυτό θα παρουσιάζονταν ως το θέμα του ρεαλισμού στην τέχνη, αλλά αφορά την ίδια τη ζωή και τον αγώνα της για αξιοπρέπεια, παραστατική αλήθεια και ουτοπική ευτυχία, όσο είναι δυνατόν, μέσα στις συνθήκες της ολιγαρχικής ταξικής και κρατικής βίας, των πολέμων, των διωγμών.
Αυτή η πυκνή ομίχλη των συμβολιστικών παραδόσεων του λαού δεν ανάγεται όμως όπως θα ήθελε μια ευρύτατη και ετερόκλητη συμμαχία θεωρητικών και ερμηνευτών στον τόπο του Μύθου. 
Όχι μόνον ο μεσσιανισμός της ύστερης ρωμαϊκής "εποχής" αλλά λ.χ και ο Ησίοδος δεν ερμηνεύεται με το κοινοτικό και κρατικά διαμορφωμένο σχήμα του Μύθου, αν και προφανώς υπάρχει πάντα ένας λαϊκός "μυθολογικός" συγκρητισμός στο βάθος κάθε λυτρωτικής ή απελευθερωτικής παραστατικότητας του βίου. 
Αυτό που αναδύεται σε κάθε μη-αναπαραστατική παραστατικότητα του λαϊκού βίου και προκαλεί το ρίγος όλων αυτών που νιώθουν τη δύναμή της είναι το αίτημα μιας άλλης δικαιοσύνης. 
Μιας δικαιοσύνης όμως που δεν δύναται να εκφραστεί στα όποια τυπικά ορθολογικά αιτήματα του βίου, και όταν εκφράζεται εκεί σβήνει θαρρείς αμέσως..












Ι.Τζανάκος

Παρασκευή, 18 Απριλίου 2014

Πολεμολογικά ερωτήματα (1)




Δεν γνωρίζω να υπάρχει ακόμα στιγμή χωρίς να είναι πόλεμος.
Ποιός είναι όμως ο πόλεμος που συμμετέχουμε;
Πριν απαντήσω σε αυτό το άμεσα πολεμολογικό ερώτημα θα θέσω ένα πολυπλοκότερο (πολεμολογικό ερώτημα):
Είναι αυτός ο πόλεμος ένας; ή συμμετέχουμε σε πολλούς πολέμους;
Οι περισσότεροι μιλάνε συνήθως για έναν πόλεμο με πολλά μέτωπα ή πολλές διαστάσεις και όχι για πολλούς πολέμους. 
Αλλά μπορεί κανείς να πολεμά με πολλούς διαφορετικούς εχθρούς και αυτό να είναι ήδη μια πολλαπλότητα πολέμων.
Ακόμα όμως και σε αυτή την περίπτωση θα μιλήσουνε για τον πόλεμό τους εναντίον κάποιων άλλων, και τελικά ίσως θα ενώσουν όλους αυτούς τους άλλους σε έναν πραγματοποιώντας το ιδεατό σχήμα της παράνοιας. Από την άλλη το γεγονός πως σχηματίζεται μερικές φορές η παράνοια της ενοποίησης πολλών πολέμων και πολλών διαφορετικών εχθρών σε έναν, δεν σημαίνει πως μερικές φορές δεν συμβαίνει και αυτό. 
Μπορεί να συμβεί μια συγκυριακή σύμπηξη πολλών εχθρών σε έναν εναντίον ενός (μοναδικού) άλλου σε μια εμφανή ή αφανή συμμαχία, που μπορεί να αλλάζει συνέχεια, ή επίσης μπορεί να αποκαλυφθεί πως υπήρξε όντως μια σχηματιζόμενη ή προσχηματισμένη συμμαχία όλων αυτών των άλλων εναντίον του ενός. 
Άρα υπάρχει η δυνατότητα αυτό που παρουσιάζεται ως παράνοια να είναι πραγματικό και αυτό που παρουσιάζεται ως πραγματικό μη-παρανοϊκό να είναι ένα θελητό ή αθέλητο ψεύδος, δηλαδή μια κάλυψη του πραγματικού.




Ι.Τζανάκος  

Ταυτότητα και πολλαπλότητα..




Η γονιμότητα της υποκειμενικότητας περιέχεται στους πολλούς καθορισμούς της πραγματικότητάς της και σημαίνει την συνάντηση πολλών ετερογενών καταστάσεων αλλά από την άλλη σημαίνει την πυρηνική ένωση όλων αυτών σε αυτήν ως αδιάσπαστη μονάδα. 
Η υποκειμενικότητα, είτε μιλάμε για ένα "'άτομο" είτε για μια ομάδα ανθρώπων, δεν υφίσταται χωρίς την πύκνωση όλων των ετερογενών καθορισμών που την χαρακτηρίζουν σε ένα μοναδικό ον που διεκδικεί και αξιώνει την παρουσία του ως μοναδικού ακριβώς μέσα από την ενότητα των πολλών καθορισμών και αναδύει την σημασία τους μόνον ως πτυχών αυτής της ενότητας. 
Δεν υπάρχει στην πραγματικότητα κανένα "κενό σημαίνον" που να υφίσταται ως "κενό" παραπάνω από εκείνο το διάστημα που χρειάζεται για να διαμορφωθεί ως περιεκτικό (σημαίνον). 
Από εκεί και πέρα διαδραματίζεται ένας συνεχής αμυντικο-επιθετικός αγώνας για την μορφή, την ισχύ και τους συσχετισμούς της ταυτοτικής παρουσίας στον κοινωνικό κόσμο, και τα διάφορα περιεχόμενα που την εμπλουτίζουν δεν γίνονται περιεχόμενα αν δεν υπαχθούν στο αφηγηματικό πλαίσιο και τις προδιαγεγραμμένες δυνατότητες αυτής της ταυτοτικής παρουσίας. 
Αν κρατήσουμε καλά αυτή την διάσταση των πραγμάτων θα μπορέσουμε ίσως να ανασυγκροτήσουμε μια συνεκτική εικόνα των ταυτοτικών παρουσιών, δηλαδή των κοσμοθεωριών, των συλλογικών σημασιών κ.α , που σήμερα έχουν τρωθεί από την διαρκή αποδόμηση-πολλαπλοποίηση στην οποία τις έχουν υποβάλλει οι μετα-νεωτερικοί αναλυτές και στοχαστές.  
Αυτή η αποδόμηση-πολλαπλοποίηση έχει καταστρέψει πλέον και την ερευνητική ικανότητα, αν και σαν "σκοπό" της είχε ακριβώς την "αδέσμευτη" από "ταυτοτικότητες" έρευνα..





Ι.Τζανάκος

Βασικές μορφές της πολεμικής διάταξης των ιδεολογικών δυνάμεων του ταξικού εχθρού


1) αντισταλινισμός-αντιολοκληρωτισμός.
2) "δημοκρατική" κριτική στην βία και την ένοπλη αντιπαράθεση όταν αυτή διενεργείται από την σκοπιά του εργαζόμενου λαού.
3) αμφισβήτηση της καθοριστικότητας της ατομικής ιδιοκτησίας-ιδιοποίησης των εργαλείων παραγωγής στον καπιταλισμό.
4) κριτική στην αφηρημένη εργασία ως βάση μιας αριστοκρατικής κριτικής της εργασίας.
5) ρατσιστικός δυτικισμός και φιλο-ιμπεριαλισμός.
6) εθνικισμός-κοσμοπολιτισμός.



Ι.Τζανάκος

Πέμπτη, 17 Απριλίου 2014

Β.Μπένγιαμιν και αριστερο-καντιανές αρλούμπες..


Ό,τι γράφω σήμερα είναι αποτέλεσμα της δυσφορίας που μου δημιούργησε η γοργή, αλλά κουραστική ανάγνωση του ογκώδους βιβλίου του Θ.Γκιούρα  Ελευθερία και ιστορία-με βασική αναφορά στις θέσεις Για την έννοια της ιστορίας του Walter Benjamin. Όσο και να προσπάθησε ο συγγραφέας, με την εμβρίθεια και την πολυμάθειά του, να χαλιναγωγήσει το αντικείμενό του στο νεο-καντιανό νεο-ορθολογικό οικοδόμημα της εχέφρονος "αριστεράς'' δεν τα κατάφερε. Το βιβλίο θα επιστρέψει από εκεί που το έφερα, σε μια ντουλάπα στο χωριατόσπιτο..


Η δυνατότητα να σημειοποιηθεί η αλήθεια δεν μπορεί να περικλεισθεί σήμερα στον ορθολογικό υπερβατολογισμό ή την επιστημολογία. 
Όταν συνέβει αυτό συνέβει κατά την ιστορική φάση που η αλήθεια διαμεσολαβήθηκε αναγκαία από την κριτική που ασκησε η ίδια η ιστορική κοινωνία στις προ-αστικές μορφές του Λόγου. Κάθε κριτική όμως που έχει ασκηθεί από την ιστορική κοινωνία δεν είναι περιεκτική ως προς την προηγούμενη μορφή του Λόγου, αφού η διεργασία της διαλεκτικής άρσης έχει στιγμαστισθεί από την λογική της κυριαρχίας. 
Ό,τι έχει αναιρεθεί έχει αναιρεθεί ως ευτελισμένο, απαξιωμένο, παράλογο, ακόμα και όταν θεωρήθηκε (εν μέρει) ως μια "στιγμή" της ουσίας του αναιρούντος "ανώτερου" στοιχείου. 
Ο κριτικός Λόγος έχει παραχθεί ιστορικά ως ένα αφομοιωτικό τέλος-κατάργηση του κρινόμενου, και αυτό το κρινόμενο διατηρείται συνήθως σαν σκιά του εαυτού του. 
Το αναιρόν στοιχείο θα έλεγε κανείς κρατά στο βασίλειό του το ανηρημένο σαν ένα σύμβολο της νέας κυριαρχίας, ως απόδειξη της ηγεμονικής συμβιβαστικότητας του ηγεμόνα που δεν είναι άλλη από την φυλάκιση στα υπόγεια της θεμελίωσης. 
Σε αυτά τα υπόγεια ζούνε υπάρξεις της γνώσης που δεν είναι υπάρξεις και μνήμες που τους αξίζει η λήθη μέσα στο οικοδόμημα του κυρίαρχου. 
Είμαστε όλοι πεπεισμένοι, στην εποχή του ο καθένας, πως πίσω μας υπάρχει κάτι λειψό, κάτι που δεν είχε λόγο να υπάρχει όπως υπήρξε παρά μόνον για να έρθει αυτό που ζούμε σήμερα. 
Και είναι βέβαια πολύ εύκολο κανείς να απαρνηθεί ένα παρελθόν από τη στιγμή που το παρελθόν δεν μπορεί παρά να είναι και αυτό άθλιο. 
Αναρωτιέμαι αν η τύχη αυτή που επιφύλαξε ο Λόγος της κάθε εποχής είναι και η τύχη του Λόγου της επιστήμης και της κριτικής.
Δεν είναι αναγκαίο να το διευκρινίσουμε πως ο Λόγος μιας δράσης δεν είναι η δράση καθαυτή, αλλά πως αλλιώς θα αποφεύγαμε την παρερμηνεία αν δεν το λέγαμε;
Η διαφορά του Λόγου από τη δράση που σκοπείται να αντιπροσωπευτεί απ'αυτόν έγκειται στην αξίωση της αλήθειας που περιέχει ως Λόγος (της).
Και σήμερα δεν υπάρχει άλλος Λόγος για να αντιπροσωπεύσει την αλήθεια από τον Λόγο όλων των άδοξων διαψεύσεων του Λόγου. 
Η αποφατικότητα της αληθολογικής δράσης είναι αναγκαίος όρος της στοιχειώδους σχέσης με την αλήθεια και την επιδίωξή της, και θύμα αυτής της προϋποθετικής αναγκαιότητας δεν μπορεί να μην είναι και οι αριστερο-διαφωτιστικές αριστερο-καντιανές αρλούμπες..











Ι.Τζανάκος

Εργασία, Σώμα, Αλλοτρίωση..




Η εργασιακή διεργασία όπως διαμορφώνεται σε ιστορικά καθορισμένες και ιστορικά συγκεκριμένες μορφές δεν παρουσιάζεται να γίνεται αντικείμενο ιδιοποίησης αυτή καθαυτή (δηλαδή ως διεργασία). 
Τόσο η εργασία του σκλάβου ή εξαρτημένου δουλοπάροικου όσο και η εργασία του αποστερημένου από τα εργαλεία παραγωγής "κατόχου" εργατικής δύναμης παρουσιάζονται ως τα υπόβαθρα της ιδιοποίησης που αφορά το προϊόν της εργασιακής-παραγωγικής διεργασίας.  Η ατομική ιδιοκτησία ή ο βίαιος έλεγχος επί του σώματος του άμεσου παραγωγού ή η ιδιοκτησία επί των εργαλείων παραγωγής παρουσιάζονται ως μέσα της ατομικής ή ολιγαρχικής ιδιοποίησης του (συνολικού ή μερικού) προϊόντος της εργασιακής-παραγωγικής διεργασίας. 



Πριν θέσω σε ερώτημα αυτή την προφανώς λογική τοποθέτηση του θέματος "ιδιοποίηση" θα ήθελα να αναλογιστούμε μήπως ακόμα και η ατομική (ολιγαρχική) ιδιοκτησία των εργαλείων παραγωγής είναι με έμμεσο τρόπο έλεγχος ή βία επί των σωμάτων των άμεσων παραγωγών. 


Εδώ, θα ήταν απαραίτητο να σκεφτούν όλοι οι "υπερασπιστές" της σωματικότητας μήπως ο ίδιος ο προσδιορισμός-καθορισμός της "σωματικότητας" (το "σώμα") είναι η διανοητική-οντολογική έκφραση της υποταγής ενός ενιαίου όντος στον ξενωτικό καθορισμό. 
Ό,τι ορίζεται ως ξέχωρο είναι αυτό που έχει υποταχθεί ως τέτοιο, και ό,τι υποτάσσεται δεν μπορεί να υποταχθεί αν δεν είναι υποταγμένο σε έναν ξέχωρο προσδιορισμό του.


Η καπιταλιστική εξάρτηση των άμεσων (και αποστερημένων από την νομή των εργαλείων παραγωγής) παραγωγών από τον μισθό είναι ένας έμμεσος βίαιος καθορισμός της σωματικότητάς τους. 
Υπό αυτή την έννοια δεν είναι λανθασμένη η εμμονή που έδειξαν οι αναρχικοί στον όρο "μισθωτή σκλαβιά" χωρίς αυτό να αναιρεί την αλήθεια του μαρξιστικού προσδιορισμού της μισθωτής εξάρτησης του άμεσου παραγωγού ως άρσης της δουλοκτητικής ή δεσποτικής σωματο-κεντρικής εξάρτησης. 
Θα έλεγα πως η έμμεση "σωματικότητα" της καπιταλιστικής εξάρτησης ούτε αναιρεί πλήρως την "σωματικότητα" της δουλικής-δουλοκτητικής σχέσης ούτε την διατηρεί ως μια παραλλαγή της.
Το γεγονός πως ο καπιταλισμός διατηρεί την δουλοκτητική, "σωματική" διάσταση της κυριαρχικής εκμεταλλευτικής σχέσης φαίνεται και στο ιστορικά προφανές γεγονός (για όσους ξέρουν ιστορία) της μαζικής ανασύστασης της δουλοκτητικής σχέσης και του δουλεμπορίου την στιγμή της φρικτής ανάδυσής του ως ιδιαίτερου συστήματος οργάνωσης της παραγωγής. 
Δεν πρόκειται για ένα στοιχείο που παρουσιάζεται τη στιγμή της εμφάνισης του καπιταλισμού ως παροδικό επεισόδιο ή πρόσθετο αλλά δευτερεύον στοιχείο της γένεσής του αλλά για ένα θεμελιωτικό συμβάν του.


Με βάση αυτή την παρατήρηση θα μπορούσαμε να ερευνήσουμε με μεγαλύτερη καχυποψία την σχέση του κεφαλαίου προς την εργασιακή-παραγωγική διεργασία υπό το καθεστώς της μορφοποίησής της από αυτό.
Αυτό που ο μαρξισμός έχει παρουσιάσει ως παραλογισμό, και έχει ισχυρά επιχειρήματα για να το παρουσιάσει έτσι, δηλαδή την έννοια της "κυριαρχίας επί της εργασίας" ή της "πώλησης της εργασίας", μπορεί να επαναπροσδιοριστεί και να ξανασυζητηθεί μέσα από την έννοια της ιδιοποίησης της εργασίας καθαυτής, και όχι μόνον του προϊόντος της. 
Η "κοινωνία" θέτει σκοπούς που "πρέπει" να υλοποιηθούν. 
Η εργασιακή-παραγωγική διεργασία μορφοποιείται από αυτούς τους τεθειμένους σκοπούς. 
Ένας από τους χαρακτηριστικότερους σκοπούς που θέτει μια ταξική κοινωνία, ή μάλλον η άρχουσα τάξη αυτής, είναι η δημιουργία οικονομικού περισσεύματος. 
Πριν ακόμη σκεφτούμε πως η ταξική κοινωνία δημιουργείται επι τη βάση του οικονομικού περισσεύματος που έχει ήδη παραχθεί θα έπρεπε να σκεφτούμε μήπως αυτό δημιουργείται από την βία, την απαίτηση, τον εξαναγκασμό ή την ιδεολογική πειθώ για την παραγωγή του. 
Η ανακάλυψη της δυνατότητας που παρέχει το αποτέλεσμα της εργασιακής-παραγωγικής διεργασίας να συντηρεί έναν μικρό πληθυσμό που δεν εργάζεται για την παραγωγή των μέσων συντήρησης, πέραν των γόνων και των ηλικιωμένων, δεν είναι ανακάλυψη που δημιουργεί από μόνη της την εκμεταλλευτική ομάδα. 
Προϋποτίθεται η αλλοτρίωση της εργασίας από τους οικείους σκοπούς της που αφορούν  την συντήρηση και αυτοπραγμάτωση των άμεσων παραγωγών. Ακόμη κι αν υποθέσουμε πως δεν είναι δυνατή η ολιγαρχική απαλλοτρίωση του προϊόντος της εργασίας από το γεγονός και μόνον της αλλοτρίωσης της εργασίας, χωρίς δηλαδή να υπάρχουν οι νέες παραγωγικές προϋποθέσεις που "παράγουν" το οικονομικό περίσσευμα, θα ήταν εξίσου αδύνατον να θεωρήσουμε πως αυτές οι παραγωγικές προϋποθέσεις από μόνες τους "παράγουν" την εκμεταλλευτική ομάδα, χωρίς δηλαδή να συνεργεί σε αυτή την "παραγωγή" η αλλοτριωτική σκοποθεσία που αντιστοιχεί στην κυριαρχική-εκμεταλλευτική ομάδα.
Όμως πως θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε εκείνα τα στοιχεία που αντιστοιχούν στην ξενωτική κυριάρχηση της σκοποθεσίας της εργασιακής διεργασίας;


Θα ήταν υπερφίαλο να μιλήσουμε πέρα από ένα προβληματοποιητικό πλαίσιο, ένα πλαίσιο ερωτημάτων που φαίνεται πως μας βασανίζουν σήμερα και μας ρίχνουν σε μια κόλαση αντινομιών και αδιεξόδων.


Θα πρότεινα αρχικά να θέσουμε παραθετικά τα εξής προβλήματα-ερωτήματα:
1) Η εργασία ως εξωτερικό στοιχείο του ταξικού κοινωνικού συστήματος, δηλαδή ως "πόρος", ως "πρώτη ύλη", ως υλο-ενεργειακό μέσο-εργαλείο της κοινωνικής ολότητας.
2) Η εργασία ως αφηρημένος καθορισμός κατά την διάρκεια όλων των ταξικών κοινωνιών, και όχι μόνον με την εμφάνιση του καπιταλισμού.
3) Το σώμα ως αφηρημένος καθορισμός κατά την διάρκεια όλων των ταξικών κοινωνιών που σημαίνει την διάσπαση της εργαζόμενης και βιωνόμενης ως ενιαίας ανθρώπινης οντότητας, και όχι μόνον με την εμφάνιση του καπιταλισμού.
4) Η κριτική στην εργασία από την σκοπιά της "κατάργησής" της ως δουλοκτητική και αλλοτριωτική κοσμοθεωρία που μετατρέπει και υποκαθιστά (αξιακά και "πρακτικά") την "αφηρημένη" εργασία του καπιταλισμού σε υπερ-αφηρημένη "διανοητική" εργασία (Ντεμπόρ, ύστερος Νέγκρι και άλλοι). 
Σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να ενταχθεί και η (νιτσεϊκή) "κριτική στην μεταφυσική" από την σκοπιά της "σωματικότητας", όπου η πνευματική αφαίρεση κρίνεται από την σκοπιά μιας αφαιρετικότερης ("χωρικής") αρχής.
5) Η κριτική στην "φυσικότητα" και την αξιακή ισοτιμία της φύσης ως μέρος της κυριαρχικής και ταξικής εξωτερικοποίησης και κατωτεροποίησης τόσο της φύσης όσο και της εργασίας.
6) Η ανάδειξη της οντολογικής ισοτιμίας και ισαξίας της άμεσης εργασίας και της φύσης προς την κουλτούρα και την διανοητική ενέργεια σε αντίθεση προς την εξωτερικοποίηση και την κατωτεροποίηση που τους προσδίδουν όχι μόνον η συστημική ή "επιστημονική" θεωρία αλλά και όλες οι κυριαρχικές και εκμεταλλευτικές ταξικές σκοποθεσίες.










Ι.Τζανάκος  
 

Τρίτη, 15 Απριλίου 2014

Η αταξική κοινωνία ως σύστημα..


Σε αναφορά προς το άρθρο του Σ.Δημητρίου που αναδημοσίευσε το Μπλόγκ Die Bestimmung des Menschen
http://bestimmung.blogspot.gr/2014/04/blog-post_7478.html






Η ιεράρχηση των συστημάτων στην "γενική θεωρία των συστημάτων"  καθορίζει  ως σύστημα "ανώτερης οργάνωσης" ένα σύστημα που αναπτύσσεται αντλώντας ύλη/ενέργεια από τα "κατώτερα" συστήματα του περιβάλλοντος (βιολογικά, οικολογικά) με τη μορφή διαχείρισης και ελέγχου τους.  
Η πορεία της μεταβολής του συστήματος, χαρακτηρίζεται από τη συνεχή αύξηση της μετασχηματιστικής ενέργειας που ασκείται στη φύση. 
Όπως αναφέρει ο Σ.Δημητρίου η μετασχηματιστική ενέργεια των ανθρώπινων συστημάτων έχει σήμερα επεκταθεί σε "χώρους" που υπερβαίνουν την καθημερινή ανθρώπινη εμπειρία, και αφορά:

 "..την λιθόσφαιρα (με την ατομική και πυρηνική φυσική), τη βιόσφαιρα (με τη μοριακή βιολογία και το DNA) και τη στρατόσφαιρα (με τη διαστημική)".



Επίσης, όπως μας αναφέρει:

"Η κοινωνική εξέλιξη, ως συνεχής μεταβολή της σχέσης του κοινωνικού συστήματος με το φυσικό περιβάλλον, συνοδεύεται από αντίστοιχη μεταβολή της εσωτερικής οργάνωσής του.
Εκφράζεται με ανάπτυξη της τεχνολογίας μαζί και της ατομικής δραστηριότητας, που την χειρίζεται, καθώς και με αναρρύθμιση της δομής του:  αύξηση του καταμερισμού και οργάνωση των σχέσεων παραγωγής με ιεραρχημένες κοινωνικές τάξεις, δηλαδή με δομές εξουσίας.
Με το σχηματισμό κοινωνικών τάξεων αυξάνει ο έλεγχος στη φύση αλλά οι δομές εξουσίας
εισάγουν τη βία και τις ρήξεις."



Αμέσως ανακύπτουν σημαντικά ερωτήματα που έχουν να κάνουν με τα εισρεόμενα-αντλούμενα υλο-ενεργειακά στοιχεία των ταξικών κοινωνικών συστημάτων και την ίδια την σύσταση του ταξικού συστήματος ως ιεραρχικού συστήματος με βάση τόσο την κατωτεροποίηση όσο και την εξωτερικοποίησή τους. 
Στη πραγματικότητα έχουμε να κάνουμε με μια ενιαία διεργασία: η κατωτεροποίηση και η εξωτερικοποίηση ενός ή περισσοτέρων στοιχείων συντελούνται ταυτόχρονα-ταυτόχωρα, αν και με άνισο τρόπο και ένταση.
Πριν ακόμη δούμε αυτή την κατωτεροποίηση-εξωτερικοποίηση ως μιά πλέον ανασχετική δομή που καθορίζει την τελική οριακότητα του ταξικού (καπιταλιστικού) συστήματος θα έπρεπε να δούμε τον ιστορικά προοδευτικό-εξελικτικό ρόλο της.
Η ανάδειξη του ιστορικά προοδευτικού-εξελικτικού ρόλου αυτής της διεργασίας δεν σημαίνει σε κάθε περίπτωση "αντικειμενισμό" ή φετιχοποίηση όλων των πλευρών και πτυχών που φέρει η διεργασία.
Η δημιουργία ενός ταξικού συστήματος προϋποθέτει την μετατροπή δύο βασικών συντελεστών της ανώτερης οργανικής ζωής σε κατώτερα-υπαγόμενα και ταυτόχρονα εξωτερικά στοιχεία:
Ο ένας συντελεστής είναι τα δημιουργημένα από την εξω-ανθρώπινη φύση οργανικά και ανόργανα συστήματα της υλο-ενέργειας, και ο άλλος συντελεστής είναι η εργασιακή ενέργεια του ανθρωπίνου όντος.
Το ταξικό-εκμεταλλευτικό σύστημα συγκροτείται όταν η εργασιακή ενέργεια διασπάται σε εργασιακή δύναμη, ήτοι  αντικείμενο της διευθυντικής-ρυθμιστικής εργασιακής ενέργειας, και σε υποκειμενική (ρυθμιστική-διευθυντική) μορφή της εργασιακής ενέργειας, ενόσω η εξωτερική φύση μετατρέπεται σε αντικείμενο. 
Η εξωτερικοποίηση-κατωτεροποίηση της φύσης και  της άμεσης εργασίας διαμεσολαβείται όμως από την αντικειμενικοποίησή τους και η αντικειμενικοποίησή τους διαμεσολαβείται από την εξωτερικοποίηση-κατωτεροποίησή τους.
Η φύση και η άμεση εργασία μετατρέπονται σε εξωτερικά στοιχεία του ταξικού συστήματος και ως εκ τούτου σε κατώτερα, αλλά αυτό σημαίνει επίσης πως γίνονται αντικείμενα του ταξικού συστήματος, αντικείμενα ενεργειακής άντλησης και ενεργειακής απορρόφησης που είναι εξωτερικά-κατώτερα, και ως εξωτερικά-κατώτερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως "πόροι".
Γίνονται όμως αντικείμενα ως εξωτερικοποιημένα και κατώτερα αντικείμενα. Η ταξική κοινωνία ανακαλύπτει την αντικειμενικοποίηση του κόσμου μέσα από τον ευτελισμό του, την βρυκολακίστικη άντληση της ουσίας του, μέσα από την μετατροπή του σε "πόρο".
Εργασία. Φύση..
Τι συμβαίνει "σε αυτά" στην ταξική κοινωνία;
Για να αντικειμενικοποιηθούν υποτάσσονται, για να αναδυθούν καταστρέφονται, για να λεχθούν αποσιωπώνται, για να δημιουργούνται και να δημιουργούνε εξαφανίζονται. 
Η ιστορικά προοδευτική και εξελικτική σημασία της ταξικής εκμετάλλευσης και των κοινωνιών που την αντιπροσωπεύουν αφορά την λειτουργία της αντικειμενικοποίησης, μιας και είναι αδύνατη η ανάδυση του όντος του κόσμου αν αυτό δεν παρουσιαστεί σε μορφή αντικειμένου, αλλά αυτή η σημασία σταματάει εκεί.  
Είναι αναπόφευκτο να παρουσιαστεί το αντικείμενο με αυτή την βία αλλά αυτό το αναπόφευκτο δεν περιέχει τίποτα το θετικό, όπως τίποτα το θετικό δεν περιέχει και το αναπόφευκτο της αναγκαίας βίας για την κατάργηση-εξαφάνιση αυτής της βίας.
Η επανα-οικειοποίηση του κόσμου από τις ζωντανές δυνάμεις της εργασίας και της φύσης θέτει ως αρχή της την κατάργηση της λειτουργίας αυτών των δύο συντελεστών ως εξωτερικών και κατώτερων, χωρίς όμως να αποβλέπει (ως επανα-οικειοποίηση) στην πλήρη κατάργηση της αντικειμενικοποίησής τους.
Στην αταξική κοινωνία, ακόμη και στην σπαργανώδη μορφή της που σημαίνει την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας-ιδιοποίησής τους, ούτε η φύση ούτε η άμεση εργασία αποτελούν κατώτερα ή εξωτερικά στοιχεία του ανθρώπινου συστήματος, αν και αποτελούν και αντικειμενικοποιημένες μορφές που ελέγχονται από τους ίδιους τους φορείς τους και την κοινωνική ολότητα. 
Η εξωτερικοποίηση-κατωτεροποίηση-αντικειμενικοποίηση των "φυσικών πόρων" και της εργασιακής ενέργειας αίρεται διαλεκτικά με διατήρηση και κυρίως ποιοτική ανάπτυξη της αντικειμενικοποίησής τους.










Ι.Τζανάκος         

Δευτέρα, 14 Απριλίου 2014

Επιστήμη και ταξικός Λόγος..




Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να ερμηνεύει και να εξηγεί κανείς την ιστορική αθλιότητα των ταξικών κοινωνιών βασισμένος στις ιστορικές νομοτέλειες που καθορίζουν την ύπαρξή τους. 
Η μαρξιστική ανάλυση των "τρόπων παραγωγής" και του Λόγου, ή των Λόγων  που αυτοί υφίστανται έτσι και όχι αλλιώς είναι ο χαρακτηριστικότερος μεταξύ αυτών των τρόπων γιατί μας προσφέρει μια αναντικατάστατη διαλεκτική εικόνα της ιστορικής πορείας πέρα από ηθικολογικές ή τυπικά ιδεαλιστικές ερμηνείες-εξηγήσεις. 
Υπάρχουν κάποιοι πολύ συγκεκριμένοι λόγοι που κάνουν αναπόφευκτη την καταφυγή σε αυτή την ανάλυση ακόμη κι αν κάποιος έχει πολλές αμφιβολίες για την πληρότητά της. 
Θέλω να πω πως μετά από πολλές περιπλανήσεις σε όλες τις άλλες ερμηνείες τελικά καταλήγεις στον μαρξισμό για έναν πολύ απλό επιστημονικό-φιλοσοφικό Λόγο που έχει να κάνει με την αναζήτηση του ίδιου του Λόγου ως αποχρώντος. Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει Λόγος για όλη αυτή την ιστορική αθλιότητα που να την αναγκαιοποιεί, να την καθιστά υπαρκτή λόγω κάποιων γενικότερων αναγκών της ιστορικής εξέλιξης. 
Ο μαρξισμός από αυτή τη σκοπιά εκφράζει την υπέρτατη επιστημονική και ηθική εντιμότητα γιατί αν και κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της εργατικής τάξης και των λαϊκών συμμάχων της δεν υποκύπτει στον οργίλο ηθικό καταγγελτισμό που διαπερνάει όλες τις υπόλοιπες κοσμοθεωρήσεις που κατασκευάστηκαν με την ίδια ή παρόμοια ιστορική πρόθεση. 
Είναι λάθος νομίζω να θεωρούμε πως αυτή η "εξελικτικιστική-αντικειμενιστική" ροπή του μαρξισμού απορρέει απλά από το επιστημονικό ή φιλοσοφικό πνεύμα της εποχής του (19ος αιώνας) ή απλά από την (ανάλογη) αισιοδοξιαρχία των προοδευτικών κοινωνικών τάξεων της εποχής του, αν και είναι προφανές πως υπάρχει και μια τέτοια διάσταση.
Επίσης είναι λάθος να θεωρείται αυτή η ισχυρή ροπή του μαρξισμού γενικά ως ελάττωμά του. Αυτό σημαίνει πως ένα είδος κριτικής στον μαρξισμό που επικεντρώνει υπερβολικά στην "εξελικτικιστική-αντικειμενιστική" ροπή του έχει λήξει πλέον. Ό,τι ήταν να αναδειχθεί αναδείχθηκε και ό,τι ήταν να εμφανιστεί εμφανίστηκε. 
Ήρθε η ώρα για διαυγέστερες και ψυχραιμότερες αποτιμήσεις, και αυτό το λέω λ.χ εγώ ο ταπεινός που δεν ισχυρίζεται ότι είναι μαρξιστής. 
Για την ακρίβεια δεν είμαι μαρξιστής, ούτε ήμουν ποτέ, για να ξεκαθαρίσουμε κάπως τα πράγματα αν και αυτό δεν είναι κανένα σημαντικό γεγονός..
Αυτό που ο μαρξισμός προτάσσει και αναδύει απο εντός του ως εξελικτική και αντικειμενικότροπη θεώρηση της ιστορίας έχει ένα πανίσχυρο σημείο που έχει να κάνει με την ουσία της επιστημονικής βλέψης προς τον κόσμο.
Τίποτε δεν υπάρχει χωρίς να σημαίνει κάποια ιστορική ανάγκη, όσες αθλιότητες και αν σημαίνει αυτό ως προς την βαθύτερη ουσία του ανθρώπου, ως προς τις εξαιρετικές δυνατότητες που περιέχει κάθε ανθρώπινο ον. 
Αν κανείς δεν δει με ψυχρό μάτι την ιστορική πορεία των συστημάτων παραγωγής και μείνει μόνο στην εσωτερική σε αυτά αθλιότητα, ανηθικότητα, απανθρωπία, στο τέλος θα προσφύγει στην μεταφυσική, ή μάλλον μόνον στην μεταφυσική -μιας και η προσφυγή στην μεταφυσική θεωρώ πως είναι αναπόφευκτη, και τελικά θα καταφύγει στην μόνον μεταφυσική ή μόνον ηθική καταγγελία της αδικίας και της εκμετάλλευσης.
Αν θεωρήσουμε πως ο μαρξισμός είναι η πρώτη ολοκληρωμένη ορθολογική-επιστημονική νοητική έκφραση της εργατικής ή λαϊκής "μάζας" είναι σίγουρο πως δεν εκφράζει έναν εγωϊστικό ή ναρκισσιστικό εαυτό. 
Η εργατική-λαϊκή μάζα δεν βλέπει (δια του μαρξισμού) μόνον αδικία, μόνον εκμετάλλευση, μόνον παράλογο και πόνο, αν και "κανονικά" θα "'έπρεπε" ή  θα "μπορούσε" να κάνει μόνον αυτά. Το εκνευριστικό για τους αστούς είναι πως δεν βλέπει μόνον αυτά, αλλά σημαίνει ένα συνεκτικό σύστημα εξήγησης της ιστορικής πραγματικότητας. 
Μέσα από την κόλαση της ανθρώπινης ιστορίας στις ταξικές κοινωνίες αναδύεται μια ψύχραιμη φωνή, και αυτή προέρχεται από την εργατική μάζα, από την μάζα των εκμεταλλευόμενων και καταπιεσμένων εργατών και φτωχών που υψώνουν την κριτική φωνή τους χωρίς να αυτή να πάλλεται μόνον από την οργή που προκαλεί η αδικία. 
Θα χαρίσουμε άραγε αυτή την λυτρωτική νοητική "ψυχρότητα" που εκφράζει και διενεργεί ο μαρξισμός ως επιστημονικός ξανά στους καταπιεστές του λαού;
Θα προτάξουμε μόνον την εργατική και λαϊκή υποκειμενικότητα;
Δεν τίθεται θέμα προτίμησης και ιεράρχησης αλλά ακριβώς εξισορρόπησης των εσωτερικών δεδομένων της επαναστατικής θεωρίας, και σε αυτή τη φάση η πρόταξη των Λόγων της ταξικής -καπιταλιστικής- κοινωνίας, η πρόταξη της αντικειμενικής ανάλυσης των Λόγων και των αναγκαιοτήτων που γέννησαν και γεννούν την κυριαρχία και την εκμετάλλευση είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ, και θα σημαίνει από την άλλη την πρώτη αντικατάσταση και κατάργησή τους, μιας και η γνώση μιας επαχθούς και παράλογης πραγματικότητας είναι μέρος της άρνησής της μόνον αν της αποδίδει τον Λόγο της και την εντάσει στο ιστορικό σχήμα ως έλλογο σημείο ενός ανώτερου Λόγου.
Η ιστορική αναγκαιότητα της εκμετάλλευσης και της κυριάρχησης του άμεσου παραγωγού. 
Μπορεί κανείς σήμερα να το ξαναπεί αυτό χωρίς να μειώνει και να καταργεί τον ηθικό, οντολογικό, αξιακό Λόγο των καταπιεζόμενων τάξεων;
Ή αντίστροφα, μπορεί κανείς να μιλήσει με σθένος για τον υποκειμενικό Λόγο των καταπιεζόμενων χωρίς να αναδείξει τον αντικειμενικό Λόγο για τον οποίο υπήρξε αλλά δεν θα υπάρχει στο μέλλον η καταπίεσή τους;
Γνωρίζω πως η ανασυγκρότηση της επιστημονικής πλευράς της επαναστατικής θεωρίας ή ακόμη και του επιστημονικού μαρξισμού είναι σήμερα περισσότερο από δύσκολη, σημαίνει ένα σύνολο θεωρητικών και πολιτικών καθηκόντων που είναι σχεδόν μη-προσβάσιμα σε καθημερινούς αγωνιστές ή καθημερινούς ανθρώπους. Όμως νομίζω πως υπάρχει ανάγκη για να γίνει αυτό, ιστορική ανάγκη. 
Οι προβληματοποιήσεις και οι θεματοποιήσεις των δεδομένων έχουν ολοκληρωθεί και αυτο-περιορισθεί και αναμένεται περιεχομενοποίησή τους..













Ι.Τζανάκος    
 

Σύστημα και καταστροφή..




Η διαλεκτική μπορεί να είναι το νοηματικό περίβλημα μιας καταστροφικής διεργασίας χωρίς διέξοδο. Δεν υπάρχει κανένας Λόγος που να διασφαλίζει το αντίθετο, όπως δεν υπάρχει κανένας Λόγος που να εντάσσει αναγκαστικά την διαλεκτική στην αδιέξοδη καταστροφική διεργασία. 
Η διαλεκτική αν θέλουμε να την συνοψίσουμε σε λίγα λόγια θα μπορούσε να ορισθεί ως μια εμμενής διεργασία ενός συστήματος(-δομής) που αυτο-αντιφάσκοντας εκβάλλει σε ένα άλλο σύστημα(-δομή), χωρίς κανείς να μπορεί να ορίσει προκαταβολικά αυτό το άλλο σύστημα(-δομή) με νέους μη-προβληματικούς θετικούς όρους.
Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως μπορεί να υπάρξει ένα άλλο σύστημα που εκφράζει ακριβώς έναν όμοιο γενικό συστημικό (ή δομικό) περιορισμό. 
Τα συστήματα μπορούν να είναι ριζικά διαφορετικά ως προς την εσωτερική τους συγκρότηση αλλά επίσης (μπορούν) να εκφράζουν έναν γενικό τροπισμό συγκρότησης ως προς την γενική σχέση του συστήματος εν γένει σε σχέση προς τους εξωτερικούς όρους εν γένει που παραμένει "προβληματικός". 
Σε αυτή την περίπτωση η αναδιάταξη ή ανατρεπτική μεταδόμηση του συστήματος, εφόσον δεν θίγει την γενική σχέση κυριάρχησης της εξωτερικότητας από την συστημική "εσωτερικότητα'', μπορεί να σημαίνει την διατήρηση εκείνων των συστημικών "χαρακτηριστικών" που ωθούν και οδηγούν ένα σύστημα μέσω της πηδαλιούχησής του σε ένα απόλυτα καταστροφικό ιστορικό συμβάν.
Σήμερα ειδικά η πορεία των ανθρώπινων συστημάτων περιέχει την καταστροφική δυνατότητα σε υπερθετικό βαθμό. Αν θα ήθελε κανείς να σκεφτεί με ιστορικές αναλογίες θα μπορούσε να αναστοχαστεί την κατάρρευση του (ελληνο-)ρωμαϊκού κόσμου, και την μετέπειτα εξέλιξη των πραγμάτων "πάνω" στην ιστορική σπείρα. Ενώ όμως η μετα-ρωμαϊκή κατάσταση, ειδικά στην Δύση, σήμαινε αρχικά μια σωτήρια πλάγια υποχώρηση σε εντατικά ηπιότερες μορφές  της διανθρώπινης κυριαρχίας-κυριάρχησης και της επι της φύσης κυριαρχίας, σήμερα είναι αμφίβολο αν αν υπάρχει ακόμη και μια τέτοια δυνατότητα (πλάγιας) υποχώρησης. 
Για όποιον γνωρίζει τα ελάχιστα είναι γνωστό πως στην Δύση μετά την κατάρρευση της Ρώμης εγκαταλείφθηκαν οι περισσότερες πόλεις, διαλύθηκε το  οδικό δίκτυο, καταστράφηκε ο κεντρικός φορολογικός μηχανισμός, περιορίστηκε το εμπόριο, υποχώρησε η δουλεία (ως κεντρικός παραγωγικός μηχανισμός), και υπήρξε μια αργή διεργασία ανα-δημιουργίας της ταξικής κοινωνίας κυριολεκτικά από την αρχή, μέσω της παρακμής της "πρωτόγονης" κομμουνιστικής κοινωνίας (των γερμανικών λαών που μετανάστευσαν) και της ένωσης αυτών των κομμουνιστικών κοινωνικών μορφών (που είχαν ήδη παρακμάσει και μεταβληθεί σε πρωτο-αριστοκρατικές) με τα απομεινάρια του (ελληνο-)ρωμαϊκού κρατικού συστήματος. Ο λεγόμενος "Μεσαίωνας" είναι πραγματικά ένα μυστήριο γι'αυτούς που δεν καταλαβαίνουν την δυναμική της συστημικής καταστροφής και την διαλεκτική τής εναλλακτικής υποχώρησης ως ιστορική πιθανότητα που σημαίνει ένα είδος μετα-δόμησης που στηρίζεται στην καταστροφή. Και αν αυτό τελικά είναι κατανοητό, παρά τις δυσκολίες, από έναν στοχαστή που δεν είναι ιστοριοδίφης, γίνεται ακατανόητο όταν εμπλέκεται στο συστημικό "δράμα" το θέμα του γενικού αδιεξόδου του συστήματος σε σχέση με τους "εξωτερικούς" του όρους. Θα αναφέρουμε πως το ζήτημα αν η "εργασιακή δύναμη" είναι εξωτερικό ή εσωτερικό προς το σύστημα στοιχείο αποκτά έναν ακόμη πιο κρίσιμο χαρακτήρα όταν το στερεότερο "εξωτερικό" θεμέλιο του συστήματος, η φύση, αποσύρεται-καταστρέφεται από την υπερεπέκταση του συστήματος..
Θα συνεχίσουμε στην επόμενη ανάρτησή μας..








Ι.Τζανάκος  

Σάββατο, 12 Απριλίου 2014

Μαζική σύγκρουση: ουσία και τεχνική ενός κινήματος..




Θα περάσουνε τα χρόνια και το μόνο που θα μείνει από αυτά τα άθλια (πρώτα) πέντε χρόνια της μόνιμης αθλιότητας, που θα μας ακολουθεί μέχρι να πέσει το σύστημα της μισθωτής εργασίας, θα είναι μια απεργία σε ένα εργοστάσιο χαλυβουργίας, και τίποτε άλλο.
Αυτή η απεργία ήταν ένα γεγονός που αφορούσε άμεσα ένα σχετικά μικρό πλήθος βιομηχανικών εργατών, επηρεασμένων καθοριστικά από την πολιτική και ιδεολογική ζύμωση των μελών του κ.κ.ε και του πα.με . Ό,τι και να πούμε για όλο αυτό τον χώρο ας το πούμε. Δεν μπορούμε να πούμε ωστόσο πως δεν προσπάθησαν να σπάσουν, χωρίς τυμπανοκρουσίες και συμβολιστικές υπερβολές, την κακή παράδοση των ολιγοήμερων απεργιών και των φανταχτερών αλλά άκαπνων κινητοποιήσεων. Δεν τίθεται εδώ θέμα να συζητήσουμε αν και πως και τι θα γίνονταν αν η κατάσταση διευρύνονταν και επεκτείνονταν, πάντως το σίγουρο είναι πως η χαμηλή ένταση δράσης και η ήπια μεθοδολογία του κ.κ.ε απενεργοποίησε κάθε δυνατότητα μιας άσκοπης βίαιης αντιπαράθεσης μέχρι τουλάχιστον να μεγαλώσει το εργοστασιακό κίνημα. Η διεύρυνση του κινήματος δεν πέτυχε, αν και πιστεύω πως ένας από τους σκοπούς του κ.κ.ε ήταν να υπάρξει μια τέτοια επέκταση που θα μεγάλωνε την επιρροή του στον πυρήνα του εργατικού κινήματος και θα όρθωνε μια απάντηση στις άλλες μορφές κινήματος (''αγανακτισμένοι" κ.λ.π) που θα δημιουργούσε ένα κέντρο πολιτικής και συνδικαλιστικής ηγεμονίας του σε έναν κρίσιμο χώρο. Η αποτυχία επέκτασης του εργοστασιακού κινήματος δεν μπορεί να αποδοθεί, στην συγκεκριμένη περίπτωση, στις πολιτικές αδυναμίες του κ.κ.ε και την (ιστορικής προέλευσης) λεγκαλιστική του γραμμή, εφόσον στις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες που βιώνουμε μιά μορφή λεγκαλισμού περιέχει περισσότερη "σοφία" απ΄ότι η προάσπιση μιας "σκληρής" γραμμής κατά μέτωπον σύγκρουσης.
Νομίζω πως τα αίτια της αποτυχίας διεύρυνσης (που είναι πιθανόν προσωρινή) δεν έχουν να κάνουν με την αδιαφορία της βιομηχανικής εργατικής τάξης απέναντι στην νέα κατάσταση, ή τον υποτιθέμενο συντηρητισμό ή τον φόβο της, αλλά με την απομόνωσή της από τα υπόλοιπα μέρη της εργατικής τάξης και του εργαζόμενου λαού (μικροαστών τε και μη-). Η ευθύνη για την απομόνωση δεν βαρύνει τους ίδιους τους βιομηχανικούς εργάτες, αλλά δεν είναι και σωστό να κατηγορούμε και τα άλλα στρώματα. Μια ψύχραιμη αποτίμηση των πραγμάτων θα μας οδηγούσε σε βαθύτερα συμπεράσματα που έχουν να κάνουν με τον γενικότερο προσανατολισμό της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες, την γενικότερη ιδεολογική και πολιτισμική κατάσταση "εντός" της, αλλά και τον ευρύτερο ρόλο μιας ιδεολογίας που έχει διαμοιραστεί στις λαϊκές μάζες με την μορφή της "μη-σύγκρουσης" σε μαζικό επίπεδο, και σε θέματα που δεν σχετίζονται μόνο με τα "εργατικά". Θέλω να πω πως κατά κάποιο τρόπο στην μεταπολιτευτική Ελλάδα έχει "απονομιμοποιηθεί" πλήρως η έννοια της μαζικής σύγκρουσης και εκεί είναι που μπορεί να ερευνηθούν οι όποιες ευθύνες της συνολικής αριστεράς και του κομμουνιστικού κόμματος. Πέρα από την ορθή ή μη- στάση της μεταπολιτευτικής κοινωνίας απέναντι στις εκφράσεις ακραίας βίας και "ένοπλων" κινημάτων υπήρξε δημιουργία μιας ευρύτερης λογικής "ειρηνικής διευθέτησης" των κοινωνικών αντιθέσεων που έχει καθορίσει την κοινωνική νοοτροπία των εργαζόμενων τάξεων όσο οι άρχουσες τάξεις και ένα μεγάλο μέρος του "άνω" υπόκοσμου συνέχισαν να ασκούνε ωμή βία και όσο το αστικό κράτος συνέχισε να έχει εκτροπικούς θύλακες τόσο στα υψηλά όσο και στα χαμηλά κλιμάκιά του. Η συνέπεια αυτής της επιλεκτικής κυριαρχίας του "ειρηνισμού" στις κατώτερες τάξεις είχε σαν αποτέλεσμα μια διαρκή και άσκοπη και αντιδιαλεκτική "συζήτηση" για το τεχνικό μέρος μιας οποιασδήποτε σύγκρουσης στους δρόμους, την ίδια στιγμή που οι δρόμοι που ανοίγονταν ήταν απλώς δύο: ή να είσαι μέσα στα μπλόκ του παμε και να εξασφαλίζεις τουλάχιστον την αξιοπρεπή σου παρουσία, και την στοιχειώδη σωματική σου ακεραιότητα χωρίς να φοβάσαι να μην ξέρεις από πού θα σου'ρθει, ή να παίξεις το κορμί σου ντε και καλά και χωρίς πραγματικά να ξέρεις από που και από ποιόν θα σού΄ρθει. 
Όλο αυτό σημαίνει πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Η ζωή ενός φοιτητή ή ενός εργαζόμενου μπορεί να τεθεί σε σχετικό κίνδυνο αν αυτός έχει και κάποια πρόθεση να την θέσει σε σχετικό κίνδυνο σε μια κρίσιμη συγκρουσιακή περίσταση, και όχι σε κάθε περίσταση, και από την άλλη, δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει ποτέ αυτή η κρίσιμη συγκρουσιακή περίσταση με την πρόφαση πως δεν ελέγχεται η κατάσταση. Καταλήγω νομίζω σε απλά συμπεράσματα, χωρίς να κάνω -ελπίζω- τον έξυπνο.  Τα "τεχνικά" προβλήματα των κινημάτων δείχνουν ουσιαστικά προβλήματα..






Ι.Τζανάκος 

Γράμμα στις μαινάδες του κάθε Κράτους .




Σήμερα θα λάβω την θέση του κακού..

Οι χώρες που θα γυρίσω 
πάνω στον πυρακτωμένο πάγο 
είναι άγνωστες σε μένα,
όπως και σε σας..
και δεν θα πάψω να κρυώνω
εκεί που όλοι νιώθουν ξένοι..
Πρώτος απ'όλους ο ένοχος 
που του σκίζουν τα ρούχα
οι μαινάδες του Κράτους..

Είμαι ξένος εκεί που δεν μείνατε ποτέ
οικείος στην ξενότητα όλη
δίχως να αποστρέφω το πρόσωπο,
όπως εσείς..
οικείοι μόνον του οικείου
Άνθρωποι της αρετής με το ζύγι..
Άνθρωποι σαν τερατώδεις θερμάστρες
σε ένα αχανές..
Ω κριτές της αιώνιας καταδίκης..



Δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσα να πω..
Οι στάχτες έχουν σκορπίσει τις φωτιές
τα χρόνια δεν στερεύουν τον θάνατό τους..
και αυτό αρκεί
να λάβω σήμερα την θέση του κακού..


Πόση πληρότητα κρύβει η απάρνηση αυτή
που τόσο περιφρονείτε..
Η αλήθεια του κόσμου σας θα είχε μια ελπίδα
να είναι ολόκληρη,
αν δεν είσασταν τέτοιοι ψεύτες..


Μέσα σε ένα δωμάτιο ανοιχτό στο άπειρο
ρέουν φαντάσματα πηχτά..
αίμα..
ένα φόρεμα με στίγματα άγνωστα
ένα χαρτί με κάτι λέξεις..
Λέξεις που χτυπούν τα μηνίγγια..


Πόση ελπίδα κρύβανε αυτές οι λέξεις..
Το ψέμα όλο του κόσμου σας θα είχε μιά ελπίδα
να ορθωθεί
αν δεν είσασταν τέτοιοι..
κι αυτό αρκεί..


Ένα κατώφλι σπασμένο για πάντα
κυλάνε σκιές βαριές..
αίμα..
παπούτσια με καρφιά..
ένα γράμμα με κάτι επιθυμίες
Επιθυμίες που σε τρυπάνε..


Πόση ανθρωπιά είχαν αυτές οι επιθυμίες..
Όλη την ανθρωπιά του κόσμου σας
υψωμένη σε χειρονομία..
κι αυτό αρκεί..


Αρκεί να λάβω σήμερα
την θέση του κακού..
 
 




Ι.Τζανάκος
 

29 Δεκεμβρίου 2012


Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..